Co musisz wiedzieć?

• W czasie okupacji niemieckiej siostra Serapiona (Zofia Liszka) przyjęła pod dach Sabinę Honigwachs, wiedząc o jej żydowskim pochodzeniu;
• Po śmierci siostry Serapiony w lipcu 1943 roku, Sabina była nadal ukrywana przez zgromadzenie. W 1956 roku wraz z mężem wyjechała do Izraela, gdzie oboje osiedlili się na stałe;
• Ambasador Izraela w Polsce Yaakov Finkelstein stwierdził, że czyn Zofii Liszki "będzie żył w naszej pamięci i w sercach. Cześć jej pamięci";
• Tytuł przyznano s. Serapionie w 2015 roku, jednak z uwagi na to, że nie znaleziono wówczas jej rodziny, uroczystość odbyła się dopiero teraz.

Nowa tożsamość, nowe życie

W czasie okupacji niemieckiej siostra Serapiona (Zofia Liszka) przyjęła pod dach Sabinę Honigwachs, wiedząc o jej żydowskim pochodzeniu. Wcześniej młodej kobiecie, ocalałej z gorlickiego getta, pomagały różne rodziny – m. in. Beniszowie. Jak pisał Michał Kalisz z rzeszowskiego IPN, żołnierze AK ukryli Sabinę w ochronce Zgromadzenia Sióstr Służebniczek Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej w Dominikowicach, z którą współpracowali. Siostra Serapiona nadała Sabinie nową tożsamość - zakonnicy Janiny Bularskiej i ukryła w klasztorze. Choć Sabina nie składała ślubów, nosiła habit i żyła zgodnie z regułą. Jej pochodzenie było znane jedynie siostrze Serapionie i siostrze Ambrozji - Marcjannie Łączniak.

Po śmierci siostry Serapiony w lipcu 1943 roku, Sabina była nadal ukrywana przez zgromadzenie, m.in. w klasztorze w Dominikowicach. Po wojnie nie odnalazła żadnych członków rodziny. W 1946 roku poślubiła Jakuba Bruka, a w 1956 roku oboje wyjechali do Izraela, gdzie osiedlili się na stałe.

Izrael oddaje hołd

- Nie ma na świecie nagrody, pieniędzy ani słów, które mogłyby wyrazić naszą wdzięczność za uratowanie życia drugiego człowieka, ale mamy ten symboliczny gest – medal i dyplom Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. Zapewniamy państwa, że czyn Zofii Liszki nie zostanie nigdy zapomniany przez Państwo Izrael. Będzie żył w naszej pamięci i w sercach. Cześć jej pamięci – powiedział ambasador Izraela w Polsce Yaakov Finkelstein.

Medal Sprawiedliwy wśród Narodów Świata to najwyższe izraelskie odznaczenie cywilne przyznawane nie-Żydom za ratowanie Żydów podczas Holokaustu. Wyróżnieniu towarzyszy także dyplom oraz umieszczenie nazwiska osoby uhonorowanej na Ścianie Honoru w Ogrodzie Sprawiedliwych przy Instytucie Yad Vashem w Jerozolimie. Na medalu widnieją słowa z Talmudu: „Kto ratuje jedno życie, jakby uratował cały świat".

• "Wizualny i emocjonalny hołd" dla Jana Pawła II. Wystawa fotograficzna w Rzymie
• Papież: polityka łączy wtedy, gdy nie zadowala się propagandą tworzącą wrogów [video]
• Nie żyje prof. Kurpik, którego ręce najczęściej dotykały Cudownego Obrazu NMP Częstochowskiej
• Matka Boża z Guadalupe – mało znane i trudne do wyjaśnienia fakty
• Po izraelskim ataku Leon XIV skierował telegram do katolickiej parafii w Gazie
• Po ataku na kościół w Gazie Leon XIV rozmawiał z premierem Izraela

Historia upamiętnienia

Tytuł Sprawiedliwej wśród Narodów Świata został przyznany Zofii Liszce decyzją Instytutu Yad Vashem 11 października 2015 roku. Medalem uhonorowano też siostrę Ambrozję – Marcjannę Łączniak – podczas uroczystości 28 czerwca 2018 roku w Bieczu. Wówczas medale i dyplomy otrzymali wnuk Jana Benisza, Jacek Boczoń, oraz krewna siostry Ambrozji, Agata Rybarczyk.

Z racji tego, że nie udało się wówczas odnaleźć rodziny siostry Serapiony, ówczesna ambasador Anna Azari przekazała jedynie odpis dyplomu honorowego ówczesnej przełożonej generalnej zgromadzenia, siostrze Maksymilli Pliszce. Dopiero teraz, dzięki odnalezieniu potomków rodziny Zofii Liszki, możliwe było przekazanie oryginalnego medalu rodzinie.

Heschel Center News