Co musisz wiedzieć?

• Grupa badawcza Footprints z Papieskiego Uniwersytetu Świętego Krzyża w Rzymie z okazji Jubileuszu Młodzieży zorganizowała spotkanie ekspertów pod hasłem: „Badania socjologiczne nad religijnością młodzieży: metodologie, wyzwania i nowe perspektywy badawcze”;
• Badanie Footprints przeprowadzone w latach 2023-2024, dotyczyło stanu religijności i wiary wśród młodych ludzi. Wzięło w nim udział prawie 5 tys. osób w wieku od 18 do 29 lat w ośmiu krajach na całym świecie;
• W ciągu ostatnich pięciu lat 50% młodych ludzi na świecie zadeklarowało wzrost zainteresowania duchowością, podczas gdy tylko 15% mówi o jego spadku;
• Badanie przeprowadzone przez Bible Society i YouGov w Anglii i Walii odnotowuje wzrost liczby „bardziej świadomych” chrześcijan, z pokoleniem Z na czele. Z kolei analiza Pew Research Center z lat 2023-2024 sugeruje, że spadek liczby chrześcijan w USA spowalnia, a być może już się zatrzymał. Badania Footprints wykazują też możliwość odwracania się trendu odchodzenia od praktyk chrześcijańskich w takich krajach jak: Włochy, Hiszpania, Meksyk, Wielka Brytania i Argentyna;
• Badania ukazują dystans między przekonaniami deklaratywnymi a osobistymi zachowaniami wśród grupy deklarującej się jako ateiści, z kolei młodzi katolicy w wielu przypadkach nie stosują się do nauczania Kościoła w kwestiach moralności seksualnej.

Grupa badawcza Footprints. Młodzi ludzie: oczekiwania, ideały, przekonania z Papieskiego Uniwersytetu Świętego Krzyża w Rzymie z okazji Jubileuszu Młodzieży zorganizowała spotkanie ekspertów pod hasłem: „Badania socjologiczne nad religijnością młodzieży: metodologie, wyzwania i nowe perspektywy badawcze”. W wydarzeniu wzięli udział eksperci ze świata edukacji, socjologii, komunikacji i big data.

Badanie Footprints przeprowadzone w latach 2023-2024, dotyczyło stanu religijności i wiary wśród młodych ludzi. Wzięło w nim udział prawie 5 tys. osób w wieku od 18 do 29 lat w ośmiu krajach na całym świecie: Argentynie, Brazylii, Włoszech, Kenii, Meksyku, Hiszpanii, Wielkiej Brytanii oraz na Filipinach.

Młodzi coraz bardziej zainteresowani duchowością

Wśród najważniejszych wyników badania należy wymienić ogólny wzrost zainteresowania duchowością wśród młodzieży. W ciągu ostatnich pięciu lat 50% młodych ludzi na świecie zadeklarowało wzrost zainteresowania duchowością, podczas gdy tylko 15% mówi o jego spadku – co daje dodatni bilans na poziomie 35%. Różnice między poszczególnymi krajami są jednak znaczące. W Brazylii, Kenii i na Filipinach ponad 50% młodych zgłosiło wzrost zainteresowania duchowością, a jedynie około 10% – spadek. We wszystkich pozostałych państwach – z wyjątkiem Włoch, gdzie nie odnotowano istotnych zmian – wzrost wahał się od 10% do 32%. Choć badanie koncentruje się na religii, podważa także dominującą od końca lat 60. i początku lat 70. XX wieku tezę o nieuchronnej sekularyzacji społeczeństw.

Silna tożsamość religijna w krajach spoza kręgu kultury Zachodu

Z zebranych przez grupę naukowców danych wynika, że Brazylia, Filipiny i Kenia wykazują bardzo silne przywiązanie do wiary, niezależnie od wyznania. Największą intensywność pod tym względem zanotowano w Brazylii i Kenii.

Ciche przebudzenie w zsekularyzowanych krajach zachodnich

Choć od dziesięcioleci obserwuje się spadek uczestnictwa we Mszach św. oraz osłabienie formalnej przynależności do chrześcijaństwa w krajach takich jak Włochy, Hiszpania, Wielka Brytania, Argentyna – w mniejszym stopniu w Meksyku – badanie wskazuje jednak na możliwą odwracalność tego trendu. Według danych Footprints prawie 1,8 na 10 młodych wierzących w Hiszpanii uczęszcza codziennie na nabożeństwa lub Mszę św., a 1,6 na 10 we Włoszech. Wnioski Footprints pokrywają się z innymi analizami, które potwierdzają bardziej świadome i pogłębione przeżywanie wiary. Badanie przeprowadzone przez Bible Society i YouGov w Anglii i Walii odnotowuje wzrost liczby „bardziej świadomych” chrześcijan, z pokoleniem Z na czele. Z kolei analiza Pew Research Center z lat 2023-2024 sugeruje, że spadek liczby chrześcijan w USA spowalnia, a być może już się zatrzymał.

• Patriarcha Eliasz II ma już 50 tys. chrześniaków - zaskakujący gruziński sposób na kryzys demograficzny
• "Jestem klaunem trzymającym lustro dla świata". Ozzy Osbourne: heavymetalowiec i czciciel Boga
• 25 lipca - Dzień Bezpiecznego Kierowcy
• Wyruszyła legendarna pielgrzymka z Helu na Jasną Górę - 640 km w 19 dni
• Uroczystości pogrzebowe śp. gen. broni Waldemara Skrzypczaka
• Wątpią nawet izraelskie media. Raporty ws. ataku na parafię w Gazie i pożaru w Taybeh budzą obiekcje

Tematy społeczne

Wśród dodatkowych danych zebranych przez Footprints wyraźnie zaznacza się różnica w postawach wobec niektórych kwestii społecznych. Zarówno wierzący, jak i niewierzący zdecydowanie potępiają wojnę, korupcję polityczną oraz niszczenie środowiska. Różnice pojawiają się w przypadku tematów takich jak pornografia i macierzyństwo zastępcze: niewierzący są wobec nich bardziej otwarci i akceptujący, podczas gdy wierzący, zwłaszcza katolicy, są bardziej krytyczni. Katolicy wyraźnie odrzucają karę śmierci i rzadziej usprawiedliwiają wojny w porównaniu z przedstawicielami innych grup.

Wiara i modlitwa

Wśród osób niewierzących, które deklarują się jako ateiści, 48% modli się od czasu do czasu – 62% w trudnych chwilach, 48% z wdzięczności, 47% z powodu codziennych problemów, 42% wierzy w życie po śmierci, a 37% prosi wierzących o modlitwę za nich. Te rozbieżności ukazują dystans między przekonaniami deklaratywnymi a osobistymi zachowaniami, podważając uproszczone podziały między „wierzącymi” a „niewierzącymi”.

Wiara i moralność

Młodzi katolicy regularnie uczestniczą we Mszy św., modlitwach i przystępują do spowiedzi, jednak w wielu przypadkach nie stosują się do nauczania Kościoła w kwestiach moralności seksualnej. Ich poglądy są w tych sprawach zbliżone do stanowisk osób niewierzących. To wyraźne wyzwanie dla duszpasterzy i edukatorów katolickich, którzy muszą zmierzyć się z rozdźwiękiem między religijną tożsamością a praktyką moralną.

Monika Nowak-López, Vatican News PL