Co musisz wiedzieć:

• Plan negocjacyjny Witkoff–Dmitriew pomija Ukrainę i Europę, opierając rozmowy o zakończeniu wojny na bezpośrednim dialogu USA–Rosja.
• Niemiecki think-tank DGAP ostrzega, że taki model może wzmocnić Putina i osłabić bezpieczeństwo Europy, zwłaszcza wschodniej flanki NATO.
• DGAP proponuje „europejski deal” z Ukrainą – z gwarancjami bezpieczeństwa, wspólnymi inwestycjami i przyspieszeniem drogi do UE, by nie dopuścić do kapitulacji Kijowa.

Plan negocjacyjny zaproponowany przez specjalnego wysłannika USA Steve'a Witkoffa i rosyjskiego odpowiednika Kiryła Dmitriewa – 28-punktowy dokument – budzi olbrzymie kontrowersje w Niemczech, bo, jak uważają Niemcy, wyklucza on Ukrainę i Europę z rozmów, traktując konflikt jak transakcję biznesową.

W analizie dla DGAP (Deutsche Gesellschaft für auswärtige Politik) dr Stefan Meister ostrzega, że Europa musi działać szybko, by uniknąć wzmocnienia Putina i izolacji od Waszyngtonu.

Transakcje zamiast dyplomacji?

Witkoff, bliski współpracownik Trumpa i Kirył Dmitriew negocjują bez udziału ukraińskich czy europejskich dyplomatów. Meister podkreśla:

„Nie ministerstwa spraw zagranicznych, lecz wysłannicy mianowani przez przywódców decydują o wojnie i pokoju”.

Ten format, z pominięciem standardowych kanałów, ma faworyzować szybkie transakcje kosztem sprawiedliwości.

Według analizy, plan pokojowy zakłada zakończenie wojny za wszelką cenę, z naciskiem na korzyści ekonomiczne dla USA. Rosja, przygotowana na ustępstwa, ma dążyć do odcięcia Ukrainy od wsparcia amerykańskiego. Dla Kremla mają to być nie tylko negocjacje, lecz operacja wpływu. Putin, jak pisze Meister, „zakończy wojnę tylko przy podpisaniu kapitulacji przez Ukrainę”.

Sekretarz stanu Marco Rubio próbował szukać kompromisu w Genewie z Ukraińcami, ale Rosja ten wariant odrzuciła.

Wykluczenie Europy i Ukrainy

Według Meistera plan pokojowy Trumpa pomija Brukselę, mimo że wojna destabilizuje rynki energetyczne, napływ uchodźców i bezpieczeństwo wschodniej flanki NATO.

„Konsekwencje dla europejskich sojuszników czy przyszłości Ukrainy wydają się (Trumpowi) obojętne”

- alarmuje Meister.

Realizacja takiego scenariusza wzmocniłaby według niego Rosję militarnie w Europie, osłabiając jedność Zachodu.

Dla Ukrainy ma to być katastrofa. Kijów, jako ofiara agresji, nie ma głosu w rozmowach o swoim losie. Meister ostrzega, że rosyjskie cele to nie zawieszenie broni, lecz trwałe osłabienie Kijowa – demilitaryzacja, neutralność i rezygnacja z integralności terytorialnej.

Europejski deal z Ukrainą

Meister proponuje alternatywę: kompleksowy "deal" między Europą a Ukrainą, by odzyskać wpływy i zapobiec kapitulacji. To ma być proaktywna strategia, skupiona na kluczowych obszarach. Europa powinna wzmocnić gwarancje dla Kijowa – bilateralne traktaty nawet zawierające członkostwo w NATO. Wspólne ćwiczenia, dostawy broni i wywiad bez pośrednictwa USA. Meister podkreśla potrzebę europejskiego funduszu obronnego, by uniezależnić się od USA.

Deal proponowany przez Meistera zakłada większą integrację Ukrainy z unijnym rynkiem (w największym stopniu uderzyłoby to w rynek polski - przyp. red.), zniesienie ceł, inwestycje w odbudowę Ukrainy na 500 mld euro oraz i dostęp do funduszy spójności.

Meister radzi przyspieszyć negocjacje akcesyjne Kijowa do UE. Niemiecki politolog widzi w tym szansę na powiększenie Unii o silnego gracza, wzmacniając odporność na rosyjskie wpływy. „Europa musi zyskać szacunek”, pisze autor, proponując szczyt UE - Ukraina w 2026 roku.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Co najbardziej niepokoi Niemcy w planie Witkoff–Dmitriew? To, że USA i Rosja prowadzą rozmowy bez udziału Ukrainy i Unii Europejskiej, traktując konflikt jak transakcję biznesową.

Dlaczego Niemcy krytykują amerykańsko-rosyjski format negocjacji? Bo ma pomijać interesy Europy, a skutki wojny – migracja, energia, bezpieczeństwo – maja dotyczyć głównie państw UE, nie USA.

Co zakłada plan według analizy DGAP? Zakończenie wojny „za wszelką cenę”, ustępstwa kosztem Ukrainy oraz wzmocnienie pozycji Rosji w Europie.

Czym jest „europejski deal” proponowany przez dr. Meistera? To propozycja, by UE sama zbudowała gwarancje bezpieczeństwa dla Kijowa, zainwestowała w odbudowę Ukrainy i przyspieszyła jej integrację z Unią.