Samochody będą droższe i będzie ich mniej. PE i Rada UE zawarły porozumienie w sprawie sektora motoryzacyjnego

12.12.2025 10:55

Wczesnym rankiem w piątek Parlament Europejski i Rada UE osiągnęły tymczasowe porozumienie w sprawie nowych unijnych przepisów dotyczących obiegu zamkniętego, które mają objąć cały cykl życia pojazdu, od projektu po ostateczne traktowanie na koniec cyklu życia.

Mercedes-benz/Zdjęcie ilustracyjne / Pixabay

Co musisz wiedzieć:

Ustalono takie ulepszanie konstrukcji pojazdu, które ułatwi usuwanie materiałów, części i komponentów w celu ponownego użycia i recyklingu.
Ustalono wiążące cele dotyczące wykorzystania materiałów pochodzących z recyklingu w nowych pojazdach.
Wzmocniono odpowiedzialność producenta za odbiór i przetwarzanie pojazdów wycofanych z eksploatacji (ELV).
Spośród 285,6 mln pojazdów silnikowych na drogach UE co roku 6,5 mln kończy swój okres eksploatacji.

Nowe przepisy środowiskowe

Zgodnie z uzgodnionym projektem wszystkie nowe pojazdy powinny być zaprojektowane w taki sposób, aby umożliwić łatwe usunięcie jak największej liczby części i komponentów przez autoryzowane zakłady oczyszczania.

„Zamknięta pętla”

Współustawodawcy zgodzili się, że plastik używany w każdym nowym typie pojazdu powinien zawierać co najmniej 15% plastiku pochodzącego z recyklingu w ciągu sześciu lat od wejścia w życie przepisów i 25% w ciągu dziesięciu lat. 20% spośród tych celów należałoby osiągnąć poprzez włączenie do danego typu pojazdu tworzyw sztucznych pochodzących z recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji lub z części i komponentów usuniętych z pojazdów na etapie użytkowania („zamknięta pętla”).

Uzgodniono również, że Komisja Europejska powinna wprowadzić cele dotyczące stali pochodzącej z recyklingu i aluminium (dwa lata po wejściu w życie rozporządzenia), po zakończeniu studiów wykonalności. Oceniona zostanie również wykonalność wprowadzenia dodatkowych celów w odniesieniu do surowców krytycznych pochodzących z recyklingu.

Regulacje dotyczące przenoszenia własności pojazdów

Umowa zawiera zestaw wymogów, które należy spełnić przy przenoszeniu własności używanych pojazdów, bez nakładania niepotrzebnych obciążeń na obywateli. Dokumentacja wymagana w przypadku sprzedaży pojazdu przez przedsiębiorcę osobie fizycznej lub prawnej składałaby się albo z oceny, czy pojazd nie jest ELV, albo z ważnego świadectwa przydatności do ruchu drogowego. Osoba fizyczna musiałaby przedstawić tę dokumentację tylko wtedy, gdyby pojazd został uznany za całkowitą stratę ekonomiczną lub gdyby sprzedaż została zawarta wyłącznie online.

Bardziej rygorystyczne zasady zarządzania końcem cyklu życia

Trzy lata po wejściu w życie nowych przepisów producenci rozszerzyliby odpowiedzialność producenta, tzn. musieliby pokryć koszty zbiórki i obróbki pojazdów, które osiągnęły etap końca cyklu życia.

Szczególne wymagania miałyby zastosowanie do obowiązkowego usuwania niektórych części i komponentów, a także cieczy, płynów i substancji niebezpiecznych przed rozdrobnieniem lub zagęszczeniem. Władze krajowe będą zobowiązane do opracowania strategii kontroli mających na celu wykrywanie nielegalnych działań podczas zbierania, przetwarzania i eksportu pojazdów ELV.

Więcej do odzysku

Państwa członkowskie musiałyby zapewnić, aby podmioty zajmujące się gospodarką odpadami osiągnęły cel 85% do ponownego użycia i recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz 95% do ponownego użycia i odzysku (byłby okres przejściowy trwający trzy lata przed zastosowaniem nowej metodologii). Ponadto, aby zwiększyć dostawy recyklingu tworzyw sztucznych w celu zaspokojenia popytu na tworzywa sztuczne pochodzące z recyklingu w pojazdach, w określonym roku zostanie ustalony cel recyklingu wynoszący 30% całkowitej masy tworzyw sztucznych zawartych w pojazdach wycofanych z eksploatacji

– czytamy w uzasadnieniu do porozumienia.

Pojazdy, których żywotność dobiega końca, nie są obecnie zarządzane optymalnie, co skutkuje utratą wartości i zanieczyszczeniem. Wiele z materiałów, w tym te o bardzo wysokim ryzyku dostaw, nie są odzyskiwane wcale lub są niewystarczające. Tylko 19% frakcji tworzyw sztucznych odzyskanych po rozdrobnieniu pojazdów (…) są obecnie kierowane do recyklingu. CRM-y, takie jak pierwiastki ziem rzadkich, nie są odzyskiwane po rozdrobnieniu (podczas gdy obecna tendencja w kierunku elektryfikacji samochodów wiąże się ze zwiększonym wykorzystaniem CRM w pojazdach). Ponadto materiały z tworzyw sztucznych są coraz częściej stosowane w nowych pojazdach ze względu na ich lekkie właściwości. Znaczne ilości odpadów z tworzyw sztucznych pochodzące z pojazdów wycofanych z eksploatacji są nadal co roku wysyłane do spalania lub składowania na wysypiskach

– stwierdza uzasadnienie do porozumienia ws. planowanej dyrektywy, która czeka obecnie na swoje pierwsze czytanie na forum Parlamentu Europejskiego.

Wzmocnienie przepisów eksportowych dotyczących pojazdów używanych

Aby zapobiec nielegalnemu traktowaniu i eksportowi pojazdów ELV oraz rozwiązać problem „brakujących pojazdów”, negocjatorzy uzgodnili zakaz eksportu pojazdów niezdatnych do ruchu drogowego (obowiązujący pięć lat po wejściu w życie rozporządzenia). Umowa wyjaśnia kryteria decydujące o tym, kiedy używany pojazd kwalifikuje się jako ELV, a także niezbędną dokumentację dla organów celnych.

Gospodarka o obiegu zamkniętym

Współsprawozdawcy Jens Gieseke (PPE, DE) z Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego i Paulius Saudargas (PPE, LT) z Komisji Rynku Wewnętrznego powiedzieli:

Podejmujemy ważne kroki, aby pobudzić przejście sektora motoryzacyjnego do gospodarki o obiegu zamkniętym. Poprawiamy bezpieczeństwo zasobów, chronimy środowisko i zapewniamy zrównoważony rozwój. Aby uniknąć przeciążenia branży, wyznaczyliśmy sobie realistyczne cele i zadbaliśmy o mniej biurokracji oraz bardziej sprawiedliwą konkurencję.