Co musisz wiedzieć:

• Kontrole ZUS będą mogły odbywać się bez zapowiedzi.
• W razie nieprawidłowości możliwa utrata zasiłku i zwrot środków.
• Nowe przepisy mają zwiększyć uprawnienia inspektorów.

Zasiłek opiekuńczy pod lupą ZUS

Zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, które muszą zrezygnować z pracy lub ją przerwać, by zająć się bliskim wymagającym opieki. Świadczenie wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych w trzech przypadkach: podczas opieki nad zdrowym dzieckiem do lat 8 (np. w razie zamknięcia przedszkola lub żłobka), nad chorym dzieckiem do 14. roku życia lub nad chorym członkiem rodziny, jeśli mieszka on we wspólnym gospodarstwie domowym z ubezpieczonym.

Wysokość zasiłku to 80 proc. średniego wynagrodzenia z ostatnich 12 miesięcy przed rozpoczęciem opieki. Aby go otrzymać, należy złożyć wniosek do ZUS wraz z zaświadczeniem lekarskim. Kluczowym warunkiem przyznania świadczenia jest brak innych osób w gospodarstwie domowym, które mogłyby przejąć opiekę nad chorym.

• Komunikat dla mieszkańców woj. kujawsko-pomorskiego
• Komunikat dla mieszkańców Trójmiasta
• Krytyczna tajemnica Berlina. Ujawniamy niemiecki raport na temat Nord Stream 2
• Komunikat dla posiadaczy odbiorników RTV
• Będą problemy z dostawami LNG? Katarska firma chce wycofać się z unijnego rynku

Bez zapowiedzi i z większymi uprawnieniami

Do tej pory ZUS rzadko weryfikował oświadczenia składane przez wnioskodawców. Wkrótce może się to zmienić. Sejm zajmie się projektem ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który zwiększy uprawnienia kontrolerów. Jak opisuje portal superbiz.se.pl, przepisy pozwolą na przeprowadzanie kontroli bez wcześniejszego ustalania terminu wizyty.

Inspektorzy będą mogli sprawdzać, czy w miejscu zamieszkania świadczeniobiorcy przebywają inne osoby zdolne do sprawowania opieki. Zyskają także prawo do żądania szczegółowych wyjaśnień dotyczących składu gospodarstwa domowego.

W projekcie zapisano, że:

Kontrola jest dokonywana z wykorzystaniem środków adekwatnych i proporcjonalnych do celu kontroli, z poszanowaniem prywatności osoby kontrolowanej oraz innych osób przebywających w miejscu kontroli oraz w sposób wolny od ryzyka pogorszenia się stanu zdrowia osoby kontrolowanej i zakłócania procesu leczenia lub rekonwalescencji, a czas jej trwania jest ograniczony do okresu niezbędnego do dokonania ustaleń z tej kontroli.

Nieprawidłowości? Trzeba będzie oddać pieniądze

Kontrole mają być szczególnie nasilone w okresach zwiększonej liczby zwolnień z pracy z powodu opieki nad członkiem rodziny. ZUS zapowiada większą uwagę wobec osób długo pobierających zasiłek lub budzących wątpliwości co do zasadności świadczenia.

Osoby pobierające zasiłek opiekuńczy muszą się liczyć z możliwością nieoczekiwanej wizyty inspektora. Jeżeli kontrola wykaże, że w domu mieszkają inne osoby zdolne do opieki, świadczeniobiorca straci prawo do świadczenia.

Wykrycie nieprawidłowości może mieć poważne skutki finansowe. Ubezpieczony nie tylko utraci prawo do dalszego pobierania pieniędzy, ale też będzie musiał zwrócić całość świadczenia pobranego w okresie, gdy w gospodarstwie przebywały osoby mogące przejąć opiekę.