Co musisz wiedzieć:

• Migranci mają coraz większy wpływ na wybory w Niemczech – tylko w latach 2021–2024 obywatelstwo uzyskało ponad 790 tys. osób, co realnie zmienia strukturę elektoratu.
• Preferencje wyborcze różnią się silnie w zależności od pochodzenia – Polacy i Spätaussiedler częściej niż inne grupy popierają AfD, Turcy i Rosjanie częściej głosują na SPD.
• AfD zyskuje także wśród części migrantów – szczególnie tych, którzy identyfikują się kulturowo z konserwatywnym porządkiem.

Migranci coraz silniej wpływają na wyniki wyborów w Niemczech

W Niemczech, gdzie około 25 milionów osób ma tło migracyjne, ich zachowania wyborcze stają się kluczowe dla polityki. Najnowsze badania fundacji Konrada Adenauera (KAS) z 2025 roku pokazują zróżnicowane preferencje, zależne od pochodzenia. Szczególnie interesujące są grupy z Polski, Rosji i Turcji, w tym Spätaussiedler (niem. "późni przesiedleńcy").

Znaczenie migrantów wzrasta wraz z dynamiką naturalizacji. Dane Federalnego Urzędu Statystycznego na lata 2021 - 2023 wskazują na łącznie 500 000 osób, które otrzymały niemieckie obywatelstwo. W roku 2024 naturalizacja objęła 292 000 migrantów, z czego najliczniejszą grupą narodowościową (28%) są Syryjczycy. prognozy na 2025 rok wskazują na blisko 290 000 naturalizacji. Migranci uzyskują prawo obywatelskie średnio po około 12 latach życia w Niemczech.

Preferencje wyborcze "nowych Niemców"

Hessenschau przeprowadziło w 2025 rozmowy z migrantami, którzy po naturalizacji, byli po raz pierwszy w Niemczech uprawnieni do udziału w wyborach federalnych.

- "W kampanii wyborczej byłam niezadowolona z tego, że CDU przesunęła się w prawo. Dlatego postanowiłam, że nie będę na tę partię głosować. Zagłosowałam na Zielonych. To, że CDU wygrała, nie uważam jednak za coś aż tak złego. Może to był nawet sprytny ruch z jej strony, że tak wyraźnie skręciła w prawo, żeby odebrać głosy AfD."

- cytuje Hessenschau młodą kobietę z Rumunii, która świeżo otrzymała niemieckie obywatelstwo. Natomiast cytowany Syryjczyk Abdulmounem Alowis mówi tak:

- "Jestem migrantem, tak samo jak moja żona. Kiedy słyszę, jak mówią politycy AfD, czuję się wykluczony, jakbym nie należał do tego społeczeństwa. Jeśli AfD kiedyś dojdzie do władzy, to będę już tylko migrantem, a nie Niemcem. Będę wtedy obywatelem drugiej kategorii."

AfD, CDU czy SPD? Migranci głosują inaczej, niż się powszechnie uważa

Fundacja Konrada Adenauera (KAS) przeprowadziła reprezentatywną ankietę (3015 osób, październik 2024-styczeń 2025), dzieląc respondentów na Niemców i cudzoziemców, uwzględniając grupy z Turcji (194), Polski (213), Rosji (183) i Spätaussiedler (255).

Unia (CDU/CSU) była wybierana najczęściej, zwłaszcza wśród cudzoziemców (31%). SPD druga, AfD ze sporym wzrostem, natamiast Zieloni ze stratą.

• - Turcy: SPD 35%, BSW 18%, Linke 14%; Unia 12%, AfD 8%.
• - Rosjanie: SPD 43%, Unia/AfD po 14%, Linke 11%.
• - Polacy: AfD 33%, Unia 25%, SPD 17%.
• - Spätaussiedler: AfD 31%, Unia 25%, SPD 21%, BSW 13%.

Katolicy preferują Unię (41%), muzułmanie SPD (37%). Co interesujące 80% muzułmanów deklaruje, że wyobraża sobie oddanie głosu na partię chrześcijańską. Aż 49% Spätaussiedler i 34% Rosjan odrzuca wyłączną winę Rosji w wojnie na Ukrainie.

Dlaczego partie migrantów nie przebijają się do Bundestagu

Dedykowana migrantom partia Volt Deutschland, proeuropejska i progresywna, wybierana jest w Niemczech przez małą grupę młodych wyborców poniżej 30 lat (U30), wykształconych, miejskich mieszkańców. W wyborach do Budestagu 2025 zdobyła 0,7% głosów, podwajając wynik z 2021 (0,4%), co uznano za sukces, choć nie przekroczyła progu 5%. Członkostwo liczy ok. 8,5 tys. osób (2024), z silnym naciskiem na tematy takie jak klimat, digitalizacja, równość społeczna i wzmocnienie UE.

Według analiz (np. taz.de), Volt nie przyciąga starszych wyborców (ü50), co ogranicza jej zasięg. Najlepsze wyniki w miastach jak Hamburg, Bremen, Monachium – to około 2%. Brak szczegółowych danych demograficznych tych wyborców z 2025, ale profil wskazuje na progresywnych wyborców, zainteresowanych UE.

Migranci w Niemczech nie tworzą jednolitego elektoratu, lecz stają się jednym z kluczowych, zróżnicowanych czynników przesądzających o kierunku niemieckiej polityki.

[Autor, Aleksandra Fedorska jest dziennikarką Tysol.pl oraz licznych polskich i niemieckich mediów]

[Tytuł, lead, sekcja "Co musisz wiedzieć", "Co to zmienia w niemieckiej polityce" i FAQ, a także śródtytuły od Redakcji]

Co to zmienia w niemieckiej polityce

• Migranci przestają być „zapleczem jednej strony” – ich głosy rozkładają się dziś między CDU/CSU, SPD i AfD, co zmusza partie do realnej rywalizacji o elektorat migracyjny, a nie traktowania go jako automatycznego zaplecza lewicy.
• AfD przełamuje dotychczasowe tabu – rosnące poparcie wśród migrantów ze Wschodu osłabia narrację, że jest to partia wyłącznie „antymigrancka” i utrudnia jej izolowanie na scenie politycznej.
• Polityka zagraniczna i bezpieczeństwo wchodzą do debat migracyjnych – postawy Rosjan i Spätaussiedler wobec wojny na Ukrainie pokazują, że konflikty międzynarodowe realnie wpływają na wewnętrzną dynamikę wyborczą Niemiec.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy migranci w Niemczech głosują głównie na partie lewicowe? Nie. Badania pokazują duże zróżnicowanie – część migrantów popiera SPD, ale Polacy i Spätaussiedler relatywnie często wybierają CDU/CSU lub AfD.

Dlaczego AfD zyskuje poparcie wśród niektórych migrantów? W przypadku migrantów ze wschodniej Europy ważne są kwestie bezpieczeństwa, sceptycyzm wobec polityki migracyjnej oraz sprzeciw wobec progresywnej agendy obyczajowej.

Czy religia ma wpływ na preferencje wyborcze migrantów? Tak. Katolicy częściej głosują na CDU/CSU, muzułmanie na SPD, choć większość z nich deklaruje, że nie wyklucza także partii chrześcijańskich.

Jak naturalizacja wpływa na niemiecką politykę? Każdego roku setki tysięcy nowych obywateli zyskują prawa wyborcze, co realnie zmienia strukturę elektoratu i zmusza partie do modyfikacji strategii.

Czy istnieje „partia migrantów” w Niemczech? Nie w praktycznym sensie. Progresywna partia Volt próbuje do nich docierać, ale pozostaje niszowa i nie odgrywa istotnej roli na poziomie federalnym.