Co musisz wiedzieć:

• Prokuratura Okręgowa w Siedlcach poinformowała o rozwiązaniu zespołu prokuratorów, który badał sprawę rzekomego przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy podczas działań na granicy z Białorusią.
• Śledztwo dotyczące tzw. pushbacków zostało wcześniej umorzone, ponieważ – jak uznała prokuratura – nie stwierdzono znamion czynu zabronionego w działaniach funkcjonariuszy m.in. Straży Granicznej i Policji.
• Postępowanie dotyczyło wydarzeń z lat 2021–2024 na granicy polsko-białoruskiej, gdzie służby prowadziły działania wobec migrantów próbujących nielegalnie przedostać się do Polski.

Rozwiązano zespół prokuratorów

W Prokuraturze Okręgowej w Siedlcach rozwiązany został zespół prokuratorów powołanych do prowadzenia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy Straży Granicznej. 

Zarządzeniem nr 33/2024 z dnia 17 kwietnia 2024 r. Prokurator Regionalny w Lublinie powołał w Prokuraturze Okręgowej w Siedlcach zespół prokuratorów do prowadzenia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków w okresie od września 2021 r. do marca 2024 r. w  Bobrownikach, Białowieży i innych miejscowościach oraz miejscach przy granicy polsko – białoruskiej przez funkcjonariuszy Straży Granicznej, Policji i innych służb, tj. o czyn z art. 231 § 1 kk i in.

Postanowieniem z dnia 27 października 2025 r. w tut. Prokuraturze umorzone zostało postępowanie w przedmiotowej sprawie wobec stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego. Rozstrzygnięcie to uprawomocniło się w dniu 16 stycznia 2026 r.

Tym samym doszło do rozwiązania wskazanego zespołu prokuratorów

– czytamy w komunikacie wydanym przez Bartłomieja Świderskiego, prokuratora Prokuratury Okręgowej w Siedlcach.

Śledztwo przeciwko funkcjonariuszom i specjalny zespół prokuratorów

15 kwietnia 2024 r. Prokuratura Okręgowa w Siedlcach wszczęła śledztwo w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przy wykonywaniu czynności związanych z ochroną naszej wschodniej granicy z Białorusią. Chodzi o funkcjonariuszy Straży Granicznej, Policji i innych służb w okresie od września 2021 r. do marca 2024 r. stacjonujących w przygranicznych miejscowościach, m.in. Białowieży, Bobrownikach oraz innych miejscach przy granicy polsko-białoruskiej.

17 kwietnia 2024 zarządzeniem prokuratora regionalnego w Lublinie powołano specjalny zespół śledczy, który miał badać i oceniać zachowania polskich funkcjonariuszy podejmowane wobec cudzoziemców, którzy przekroczyli granicę polsko-białoruską. Kontekstem powołania zespołu było wszczęcie śledztwa w sprawie rzekomego „przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przy wykonywaniu czynności związanych z ochroną granicy państwa” przez funkcjonariuszy Straży Granicznej.

Zawiadomienie dziennikarza aktywisty

W dniu 15 kwietnia 2024 r. Prokuratura Okręgowa w Siedlcach wszczęła śledztwo w sprawie  przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przy wykonywaniu czynności związanych z ochroną granicy państwa przez funkcjonariuszy Straży Granicznej, Policji i innych służb w okresie od września 2021 r. do marca 2024 r. w Białowieży, Bobrownikach i innych miejscach przy granicy polsko-białoruskiej, między innymi poprzez podejmowanie wobec ustalonych i nieustalonych cudzoziemców przybywających we wskazanym wyżej okresie z Białorusi do Polski, działań polegających na zawracaniu ich do linii granicy (tzw. procedura push-backu), pomimo zgłoszenia przez te osoby woli uzyskania ochrony międzynarodowej, a także zawracania do linii granicy państwa uchodźców, którzy znajdowali się w stanie zagrażającym w sposób bezpośredni ich zdrowiu i życiu, tj. o czyny z art. 231 § 1 kk i inne…

– głosił komunikat prokuratury z kwietnia 2024 roku. Poinformowano, że śledztwo zainicjowane zostało zawiadomieniem złożonym przez dziennikarza i aktywistę działającego przy granicy polsko-białoruskiej.    

Przełom marca i kwietnia 2024: polscy żołnierze odpierają agresję imigrantów na granicy polsko-białoruskiej. 17 kwietnia 2024: prokuratura Adama Bodnara… powołuje specjalny zespół śledczy w celu ścigania żołnierzy za odpieranie agresji imigrantów

– komentował mec. Nikodem Bernaciak z Instytutu Ordo Iuris.

Dlaczego to ważne

• Sprawa dotyczy działań służb na wschodniej granicy Polski. Decyzje prokuratury dotyczą funkcjonariuszy m.in. Straży Granicznej i Policji, którzy od 2021 r. odpowiadają za ochronę granicy z Białorusią w czasie kryzysu migracyjnego.
• Umorzenie śledztwa oznacza brak podstaw do postawienia zarzutów funkcjonariuszom. Prokuratura uznała, że w badanym okresie nie doszło do przestępstwa przekroczenia uprawnień ani niedopełnienia obowiązków.
• Decyzja zamyka jeden z ważniejszych wątków prawnych związanych z tzw. pushbackami. Sprawa od lat budziła spory polityczne i prawne dotyczące sposobu reagowania państwa na presję migracyjną na granicy polsko-białoruskiej.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

1. Czym są tzw. pushbacki na granicy? Pushbacki to działania polegające na zawracaniu migrantów, którzy nielegalnie przekroczyli granicę państwa. Procedura ta była stosowana przez funkcjonariuszy Straży Granicznej podczas kryzysu migracyjnego na granicy Polski z Białorusią.
2. Czego dotyczyło śledztwo prowadzone przez prokuraturę? Postępowanie badało, czy funkcjonariusze służb – m.in. Straż Graniczna i Policja – mogli przekroczyć uprawnienia lub nie dopełnić obowiązków podczas działań wobec migrantów na granicy.
3. Dlaczego śledztwo zostało umorzone? Prokuratura Okręgowa w Siedlcach uznała, że zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził, aby doszło do przestępstwa. W związku z tym postępowanie zakończono, a decyzja stała się prawomocna w styczniu 2026 r.
4. Dlaczego rozwiązano specjalny zespół prokuratorów? Zespół został powołany wyłącznie do prowadzenia tego konkretnego śledztwa. Po jego prawomocnym zakończeniu i umorzeniu sprawy nie było podstaw do dalszego funkcjonowania zespołu.
5. Jakie lata obejmowało śledztwo dotyczące działań służb? Postępowanie dotyczyło działań prowadzonych od września 2021 r. do marca 2024 r. w rejonach przygranicznych, m.in. w okolicach Białowieży i Bobrownik, gdzie służby chroniły granicę z Białorusią podczas kryzysu migracyjnego.