#CoPoTusku. Mamy dwa lata na odzyskanie cyfrowej niepodległości

12.01.2026 20:54

Jakiś czas temu siedziałem na spotkaniu z zespołem programistów omawiając postępy prac w projekcie. W pewnym momencie zapytałem: "Jak zamierzacie wdrożyć środowisko developerskie?"

"Pilnuj Polski!" / Cezary Krysztopa

Co musisz wiedziec:

System III RP wyczerpuje swoje możliwości. Okres rządów Donalda Tuska to okres destrukcji państwa na szeregu poziomów
Na łamach Tysol.pl prowadzimy dyskusję programową na temat koniecznych do przeprowadzenia reform i nowego kształtu państwa
O możliwości suwerenności cyfrowej pisze prezes Instytutu Suwerenności Jakub Krysiewicz
78% polskich firm przechowuje dane w zagranicznych chmurach (AWS, Azure, Google Cloud), co oznacza utratę kontroli nad kluczową infrastrukturą
Cloud Act z 2018 roku pozwala USA żądać dostępu do danych firm amerykańskich, nawet gdy są przechowywane fizycznie w Polsce
Polska infrastruktura krytyczna (energia, finanse, obronność) opiera się na zagranicznych systemach - SCADA (Siemens), amerykańskie C4ISR
Rząd podpisał umowę z Google Cloud na 2 miliardy złotych, przekazując modernizację administracji publicznej obcej korporacji
Wybory 2027 to ostatni moment na zmianę kursu - autor proponuje 7-punktowy plan odzyskania cyfrowej suwerenności za 40 mld zł
Każdy obywatel może działać: przedsiębiorcy - audyt IT i migracja, programiści - budowanie polskich firm, wyborcy - pytania o suwerenność cyfrową

Zostało nam dwa lata

Główny programista bez zastanowienia odpowiedział "Postawimy kontenery w Azure"

- A u klienta?

- Też, niech postawi środowisko i da nam dostęp.

- Dlaczego w ten sposób?

- Bo tak jest łatwiej i szybciej.

Zdziwiony spojrzałem na niego i powiedziałem "Mamy to zrobić lokalnie. Bo takie są wymagania projektu."
Nastąpiła chwila refleksji i padło jedynie "OK"

Jedna mała decyzja powodowana wygodnictwem programisty mogła na lata uwiązać klienta, jego algorytmy i drogocenne dane z zagraniczną korporacją.

Spojrzałem na niego. "Czyli w razie zmiany polityki USA wobec Europy lub Polski..." Nie musiałem kończyć. To jest Polska roku 2025.

Tak właśnie wygląda nasza cyfrowa niepodległość. Pozostało nam dokładnie dwa lata, żeby to zmienić.

Polska w Cyfrowych Kajdanach - 78% Zależności

Liczby nie kłamią. 78% polskich firm korzysta z zagranicznych chmur obliczeniowych. AWS, Microsoft Azure, Google Cloud - amerykańskie giganty kontrolujące nasze dane. Nasze algorytmy. Naszą infrastrukturę krytyczną.

Dane Nie Kłamią: 2 Miliardy dla Google

W 2024 roku polski rząd podpisał umowę z Google Cloud na modernizację administracji publicznej. Wartość: ponad 2 miliardy złotych. Lokalizacja serwerów? "Zgodna z wymogami europejskimi" - czyli Irlandia, Holandia, Niemcy, niekoniecznie Polska.

Miesiąc później ogłoszono strategię AI. Partnerzy? OpenAI, Anthropic, Microsoft. Jakiś polski podmiot? Ani jeden polski dostawca infrastruktury.

Dziwnym trafem ruchy Big Techów zbiegają się z ogłoszoną 29 października 2024 r. nowelizacją uchwały Rady Ministrów w sprawie Inicjatywy "Wspólna Infrastruktura Informatyczna Państwa" (WIIP) W myśl założeń projektu standardów cyberbezpieczeństwa dane aż do poziomu SCCO3 (obejmuje informacje niejawne o maksymalnej klauzuli "zastrzeżone") włącznie mogą być przechowywane i przetwarzane na europejskich serwerach.

Dopiero 28 marca 2025 Mister Cyfryzacji spotkał się z polskimi firmami świadczącymi usługi chmurowe na "merytoryczną wymianę doświadczeń i opinii". Z Google można robić biznes, projekty i inicjatywy dużo wcześniej, a z Polakami? Zostaje co najwyżej wymiana wzajemnych opinii?

Infrastruktura = Niepodległość: Nowa Granica Państwowości

Jeszcze nie tak dawno nasi przodkowie bronili fizycznych granic, mostów, dróg i linii kolejowych. Dzisiaj oprócz granic fizycznych nowe granice przebiegają przez serwery, kable światłowodowe i centra danych. Kto kontroluje infrastrukturę cyfrową, ten kontroluje państwo.

Spójrzmy na fakty:

Energia: Polskie Sieci Elektroenergetyczne zarządzane są przez system SCADA (niemiecki Siemens). W 2022 roku hakerzy wyłączyli prąd w części Ukrainy atakując taki system. Ile czasu zajęłoby im wyłączenie Polski?
Finanse: Wiele transakcji, przelewów, autoryzacji kart płatniczych jest przetwarzanych przez zagraniczne serwery. Kto ma do nich dostęp? Waszyngton? Bruksela? Pekin? Nie wiemy. Nie kontrolujemy.
Obronność: Polski system C4ISR (dowodzenia i łączności wojskowej) wykorzystuje elementy amerykańskie.

Co więcej, ostatnio Ministerstwo Obrony podpisało list intencyjny o współpracy w zakresie AI, IT i cyberbezpieczeństwa z amerykańską firmą Palantir Technologies. Co się stanie, jeśli za 5 lat USA zdecydują, że mamy zbyt niezależną politykę? Wyłączą nam dostęp? Nie mam na celu straszenie czytelnika. Wskazuję jednak, że historia pokazuje jak kończy się uzależnianie państwa od zagranicznych dostawców. W całkiem nieodległej historii mamy tego przykłady. Rosja i Europa: gaz ziemny, Kuba i ZSRR: obrót handlowy, Grecja i UE: dostęp do tanich kredytów.

Z historii dowiadujemy się też, że podzielone księstwa to łatwa zdobycz. Każde z osobna było słabe. Doskonale widać to w okresie rozbicia dzielnicowego Polski. Dlatego król Władysław Łokietek bezwzględnie dążył do zjednoczenia Polski. On doskonale rozumiał tę jedną prostą prawdę. Dzisiaj jesteśmy właśnie takim podzielonym księstwem cyfrowym. Kawałek infrastruktury tu, kawałek tam. Jeden urząd posługuje się systemem z zagranicy, drugi z Polski. Żadnej całości. Żadnej realnej kontroli.

Zatem żadnej suwerenności.

Wielka Cyfrowa Wyprzedaż: Co Robi Obecny Rząd

Rząd świadomie przekazuje cyfrową kontrolę w obce ręce, tak jak one grzebały polski handel, przemysł i finanse.

Przyjrzyjmy się faktom:

Program polityki "Droga ku cyfrowej dekadzie" do 2030 r. 75% polskich firm ma korzystać z chmury, AI i Big Data (cel UE). Brak jakichkolwiek wymogów suwerenności cyfrowej w Krajowym Planie Działania. Czy 80% środków trafia do zagranicznych koncernów? Co z polskim IT? Pozostaną jako "partnerzy lokalni" podwykonawcami bez dostępu do kluczowej wiedzy? Tymczasem Cloud Act z 2018 pozwala amerykańskim władzom żądać dostępu do danych od firm amerykańskich niezależnie od lokalizacji fizycznej danych, nawet gdy są przechowywane w Polsce.
EZD RP (Elektroniczne Zarządzanie Dokumentacją RP) - wyprodukowana przez NASK platforma służąca instrytucjom publicznym w 62% utrzymywane jest w infrastrukturze obcej.
Polska AI w Obcej Infrastrukturze

Strategia AI

Najpierw głośne zaoranie Instytutu IDEAS, a później przywrócenie go w okrojonej postaci z dużą stratą wizerunkową i personalną.

Projekt strategii AI zawiera ogólnikowe stwierdzenie, o tym jak wdrożenie PLLuM w administracji publicznej zagwarantuje suwerenność infrastruktury informacyjnej. Reszta sformułowań to stek pobożnych życzeń.
Tymczasem 13 lutego 2025 roku Polski Fundusz Rozwoju, Operator Chmury Krajowej oraz Google Cloud podpisały list intencyjny o współpracy w zakresie sztucznej inteligencji.

6 maja 2025 roku podczas konferencji GOSIM AI Spotlight w Paryżu zespół SpeakLeash zaprezentował najnowszą rodzinę polskich modeli językowych Bielik 3.0 i 2.5. Google Cloud Poland był jednym z oficjalnych partnerów tej prezentacji, obok Ministerstwa Cyfryzacji, Polskiego Funduszu Rozwoju, Credit Agricole Bank Polska, Deviniti i PZU. Aktualnie przeszkoleni trenerzy będą uczyć nas jak wdrażać Bielika w infrastrukturze Google.

Minister cyfryzacji używa tymczasem pustych haseł: "Standardy europejskie, postęp, przyszłość."

Ja mówię: to kolonializm XXI wieku.

I mówię to nie jako polityczny komentator, ale jako przedsiębiorca, który od 15 lat prowadzi działalność w polskim IT. Widzę, co się dzieje. Widzę, jak polscy programiści emigrują do zagranicznych korporacji. Widzę, jak polskie talenty budują amerykańskie fortuny, a polski rząd zamiast to powstrzymać, to przyspiesza. Dlaczego? Bo łatwiej, bo wygodniej, bo "przecież wszyscy tak robią." To jest myślenie wasala, nie suwerena.

Trzy Scenariusze Utraty Niepodległości

Pozwólcie, że narysuję wam trzy obrazy przyszłości.

Scenariusz 1: Konflikt o Tajwan - Polska Bez Prądu

USA i Chiny stoją na krawędzi konfliktu o Tajwan. Polski rząd publikuje oświadczenie solidarności z Waszyngtonem. Tego samego dnia, o 14:30, gaśnie prąd w 40% polskich domach. Cyberatak na system SCADA kontrolujący polskie elektrownie.

Próbujemy zrestartować systemy. Niemożliwe, klucze kryptograficzne i hasła master są w centrali Siemensa, w Monachium. Dzwonimy więc do Berlina. Niemiecki urzędnik odpowiada: "Trudna sytuacja. Musimy zachować neutralność wobec Moskwy. Przykro mi."

Telefon do Waszyngtonu. Sekretarz Obrony: "Rozumiemy waszą sytuację, ale Taiwan jest teraz naszym priorytetem. Trzymajcie się."

Scenariusz 2: Szantaż Brukseli - Chaos w Urzędach

Bruksela chce zmusić Polskę do przyjęcia kolejnych milionów nielegalnych imigrantów. Polska odmawia. Bruksela aktywuje "klauzulę cyfrową" - zawiesza dostęp polskiej administracji do "wspólnych platform europejskich." Urzędy przestają działać. Obywatele nie mogą załatwić dokumentów. Zapanował chaos.
Myślisz, że to niemożliwe? Czy w 2021 roku tak samo nie myślano o wstrzymaniu funduszy KPO za tzw. naruszanie praworządności?

Scenariusz 3: Powolna Kolonizacja Cyfrowa

Żaden dramatyczny atak. Po prostu powolna erozja. Polscy programiści pracują dla zagranicy, przecież w tym celu koncerny otwierają w Polsce centra kompetencyjne. Dokładnie takie same działania podejmują wobec Bułgarii i Rumunii, wiedzieliście o tym? Polskie startupy sprzedają się do zagranicznych funduszy inwestycyjnych lub oferują swoje usług na platformach Big Techów. Polska cyfrowa infrastruktura staje się coraz bardziej zależna. Coraz mniej nasza. Aż pewnego dnia patrzymy w lustro i widzimy cyfrową kolonię.

Który scenariusz jest najbardziej prawdopodobny?

Wszystkie trzy jednocześnie.

Suwerenność Cyfrowa = Bezpieczna Przyszłość

Nasi dziadkowie walczyli o Polskę wolną. Rodzice walczyli o Polskę demokratyczną. My musimy walczyć o Polskę suwerenną cyfrowo i gospodarczo. Bo suwerenność cyfrowa to:

Bezpieczeństwo rodzin. Twoje dane medyczne, finansowe, środki komunikacji są chronione przez polski rząd, nie przez ponadpaństwową korporację.
Przyszłość dzieci. Polscy programiści budują polskie firmy, a nie są szeregowymi pracownikami w zagranicznych korporacjach.
Godność narodu. To kontrola nad własnym losem. Decyzje powinny być podejmowane w Warszawie, nie w Waszyngtonie, Berlinie, Moskwie czy Brukseli.

To nie jest ksenofobia. To jest zdrowy rozsądek. Izrael ma własną branżę technologiczną wycenianą na setki miliardów dolarów. Estonia, kraj z populacją 1,3 miliona ludzi, świat nazywa "cyfrową super mocą." A Polska? Polska ma prawie 38 milionów ludzi, setki tysięcy świetnych programistów, wielkie tradycje przemysłowe i inżynierskie. Niestety także Polska ma rządy, który to wszystko oddają za bezcen.

Manifest: 7 Kroków do Cyfrowej Niepodległości

Jeśli przegramy wybory 2027, przegramy cyfrową Polskę na pokolenia. Jeśli wygramy, to mamy szansę. Oto co musimy zrobić w pierwszych 100 dniach nowego rządu:

Narodowe Centrum Danych: 5 Miliardów na Niezależność. Budowa wielkich centrów danych na terenie Polski, zlokalizowanych na Śląsku, Mazowszu i Pomorzu. Polska chmura obliczeniowa dla polskiej administracji, banków, firm strategicznych. Koniecznie z zaangażowaniem firm o polskim kapitale. Inwestycja to ok. 5 miliardów złotych. Zwrot: bezcenna niezależność.
Polska Platforma AI: Nasze Dane, Nasze Wartości. Rozwinięcie własnych centrów obliczeniowych do szkolenia modeli AI. Własne modele językowe trenowane na polskich danych. Polskie AI rozumiejące polski kontekst, polską kulturę, polskie wartości.
Program Kwantowy: Szyfrowanie Przyszłości. Rozbudowa Centrum Kryptografii Kwantowej w Warszawie. Budowa i rozwój polskiego komputer kwantowego. Program repatriacji talentów kwantowych i nie mniej ważna natychmiastowa migracja kluczowych systemów na szyfrowanie postkwantowe. Współpraca z NATO i sojusznikami tak, ale na naszej własnej infrastrukturze.
Cyfrowy Program Łokietka. Tak jak Łokietek scalił księstwa, my scalimy cyfrową Polskę. Opracujemy jednolite standardy, otwarte protokoły, polską infrastrukturę. Dla administracji, firm i obywateli.
Tarcza Cyber. Rozbudowa niezależnych polskich zdolności cybernetycznych. Powinniśmy być zdolni do obrony i, jeśli trzeba, to do bolesnego odwetu. Opracowanie mechanizmów przeciwdziałania dezinformacji, nie tylko weryfikacji wiadomości, ale aktywnego monitoringu Internetu (stron nieprzyjaznych Polsce) i kontr działania wpływom obcych wywiadów. Jak Izrael ma Jednostkę 8200, my będziemy mieć własną elitę cyber.
Repatriacja Talentów. Program sprowadzający polskich programistów z Doliny Krzemowej. Ulgi podatkowe, granty, wsparcie. Nie drenuj mózgów z Polski, przyciągaj je, aby chciały w niej pracować.
Polska DARPA. Pozbawiona biurokratycznych ograniczeń agenda rządowa, którą wyszukuje i inwestuje w startupy technologiczne, tak aby dostarczać wojsku rodzimych rozwiązań przyszłości.
Koszt całego programu? Około 40 miliardów złotych w 4 lata. Koszt braku programu? Stopniowa utrata niepodległości.

Twoja Rola: Co Możesz Zrobić Już Dziś

To nie jedynie politycy powinni działać. Każdy z nas odpowiedzialny jest za swój obszar i pole do zmiany.
Jeśli jesteś przedsiębiorcą: Audytuj swoją infrastrukturę IT. Sprawdź, ile procent jest w polskich rękach? Jeśli mało, to zacznij migrację. Tak, początkowo może być drożej i trudniej, choć wątpię. Ale wolność nie jest darmowa.

Jeśli jesteś programistą: Zostań w Polsce, buduj polskie firmy. Transferuj wiedzę i najlepsze międzynarodowe praktyki do Warszawy i Krakowa. Jak masz możliwość zakładaj polskie firmy i nie sprzedawaj za przysłowiowe 5 zł. Jesteś potrzebny tutaj.
Jeśli jesteś obywatelem: Pytaj polityków o suwerenność cyfrową. Sprawdzaj, gdzie są twoje dane. Głosuj na tych, którzy rozumieją, że technologia to niepodległość.
Jeśli jesteś rodzicem: Ucz dzieci, że Polski programista w polskiej firmie jest równie ważny jak polski żołnierz na granicy. Bo w XXI wieku to jest ta sama służba.

Mamy dwa lata

Mamy dwa lata. Dwa lata do wyborów 2027. Dwa lata, żeby się obudzić. Dwa lata, aby wywierać presję na obecnym rządzie. Łokietek miał rozdrobnioną Polskę i obcych książąt na zamkach. My mamy rozdrobnioną cyfrową Polskę i obce koncerny w serwerowniach. On scalił Polskę. My możemy scalić ją na nowo, w cyfrowym wieku. Ale tylko jeśli będziemy mieć odwagę. Suwerenność to nie prezent, to wybór. Wybór, który musimy podjąć już teraz, każdy z nas osobno i razem jako wspólnota narodowa.

Słownik Terminów

Cloud Act — Amerykańska ustawa z 2018 roku pozwalająca władzom USA żądać dostępu do danych przechowywanych przez firmy amerykańskie, niezależnie od fizycznej lokalizacji serwerów (nawet w Polsce).

Chmura obliczeniowa (Cloud Computing) — Usługa udostępniania zasobów IT (serwery, bazy danych, oprogramowanie) przez internet, zamiast posiadania własnej infrastruktury. W Polsce 78% firm korzysta z zagranicznych dostawców.

SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition) — System przemysłowy kontrolujący infrastrukturę krytyczną - elektrownie, sieci energetyczne, wodociągi. Polskie PSE używają niemieckiego systemu Siemens, co stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa.

C4ISR — Wojskowy system dowodzenia, kontroli, komunikacji, komputerów, wywiadu, nadzoru i rozpoznania. Polski system wykorzystuje elementy amerykańskie, co może ograniczyć suwerenność operacyjną.
Suwerenność cyfrowa — Zdolność państwa do kontrolowania własnej infrastruktury cyfrowej, danych i systemów krytycznych bez uzależnienia od zagranicznych korporacji czy rządów.

Big Tech — Określenie największych amerykańskich koncernów technologicznych: Google, Amazon (AWS), Microsoft (Azure), Apple, Meta. Dominują globalny rynek chmury obliczeniowej i AI.

PLLuM (Polski Duży Model Językowy) — Narodowy projekt sztucznej inteligencji mający zagwarantować suwerenność w dziedzinie AI. Jednak jego wdrożenie często odbywa się na infrastrukturze Google Cloud.

Centrum danych (Data Center) — Obiekt zawierający serwery, systemy chłodzenia i zabezpieczenia, gdzie przechowywane i przetwarzane są dane cyfrowe. Autor proponuje budowę polskich centrów za 5 mld zł.
Kryptografia kwantowa — Technologia szyfrowania wykorzystująca zjawiska kwantowe, odporna na ataki przyszłych komputerów kwantowych. Polska rozwija Centrum Kryptografii Kwantowej w Warszawie.

Źródła:

Autor: Jakub Krysiewicz
Źródło: tysol.pl
Data: 12.01.2026 20:54
Tagi: suwerenność cyfrowa, Donald Tusk, Big Tech, Google