Co musisz wiedzieć:

• Projekt nowelizacji pod eIDAS 2.0 sugeruje, że ma powstać zupełnie nowa aplikacja – europejski portfel tożsamości cyfrowej.
• W uzasadnieniu resort wskazuje, że obecnego mObywatela nie da się dostosować do wymogów UE i potrzebne będzie nowe rozwiązanie.
• Eksperci zwracają uwagę na niejasności: nie wiadomo jeszcze, jak ma wyglądać migracja użytkowników i przenoszenie funkcji z mObywatela.
• Ministerstwo zapowiada okres przejściowy, ale nadal brakuje jasnego stanowiska, czy i kiedy mObywatel zostanie wygaszony.

Ekspert: Czeka nas pożegnanie z aplikacją mObywatel

W czwartek resort cyfryzacji opublikował projekt nowelizacji ustawy o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej. Ministerstwo podało, że celem noweli jest dostosowanie krajowych przepisów do unijnego rozporządzenia eIDAS 2.0, które zobowiązuje państwa członkowskie UE do zapewnienia europejskiego portfela tożsamości cyfrowej.

– Na podstawie uzasadnienia projektu noweli można podejrzewać, że czeka nas pożegnanie z aplikacją mObywatel, którą się chwaliliśmy nie tylko w Polsce, ale i w Europie – ocenił ekspert portalu cyberdefence24.pl Paweł Makowiec. Zaznaczył przy tym, że z dokumentów opublikowanych przez resort cyfryzacji nie wynika wprost, iż mObywatel zostanie wygaszony. Są w nich jedynie określenia na to wskazujące. – Należy więc zaczekać na jasne stanowisko Ministerstwa Cyfryzacji w tej sprawie – podkreślił.

"Nie ma sensu utrzymywać dwóch aplikacji"

W uzasadnieniu projektu nowelizacji resort wskazał, że rozwiązania aplikacji mObywatel, ustanowione w oparciu o przepisy krajowe, są "zasadniczo różne" od wymagań dla europejskiego portfela tożsamości cyfrowej ustanowionych m.in. w przepisach rozporządzenia eIDAS. Podano też, że "nie jest możliwe dostosowanie istniejącej aplikacji mObywatel do wymogów określonych dla europejskiego portfela tożsamości cyfrowej i co za tym idzie konieczne jest opracowanie zupełnie nowego rozwiązania, w tym nowej aplikacji".

W uzasadnieniu ministerstwo przekazało również, że nie będzie potrzeby utrzymywania dwóch aplikacji jednocześnie, zapewniających podobne funkcje – "nie tylko ze względu na koszty ich utrzymania, ale też na użytkowników, którzy będą mogli poczuć się zdezorientowani, nie mając pewności, co wybrać". W dokumencie można też przeczytać, że dwie aplikacje, czyli mObywatel oraz europejski portfel tożsamości cyfrowej, mają być utrzymywane jednocześnie "w trakcie okresu przejściowego".

– Zdziwiłem się, czytając uzasadnienie, ponieważ jeszcze w 2024 r. Centralny Ośrodek Informatyki [odpowiedzialny za mObywatela od strony technicznej – przyp. red.] przekazał, że w listopadzie 2026 r. ma zostać zaprezentowana aplikacja mObywatel 3.0, która będzie spełniać wymagania eIDAS – przypomniał Paweł Makowiec.

Dodał, że na początku lutego 2026 r. wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski przekazał mediom, że powstanie nowa aplikacja związana z europejskim portfelem tożsamości cyfrowej. – Pojawiła się więc informacja, że będą funkcjonować dwie oddzielne aplikacje: mObywatel i portfel. Natomiast w czwartek czytamy w uzasadnieniu, że nie ma sensu utrzymywać dwóch aplikacji – zauważył ekspert.

Jego zdaniem może to budzić konsternację, biorąc również pod uwagę, że resort cyfryzacji mocno promuje mObywatela, m.in. informując na bieżąco o nowych użytkownikach i nowych usługach udostępnych w aplikacji.

Resort wskazał także w uzasadnieniu projektu, że nie jest możliwe przenoszenie dokumentów mobilnych z aplikacji mObywatel do europejskiego portfela tożsamości cyfrowej i co za tym idzie: nie będzie przepływu danych między aplikacjami. – Zastanawiam się, jak wobec tego wyglądać będzie migracja użytkowników mObywatela do europejskiego portfela tożsamości cyfrowej. Tego nie ma określonego w projekcie ustawy – zauważył Paweł Makowiec.

Dodał, że technicznie nie będzie możliwa wymiana danych między obiema aplikacjami.

– Korzystanie z portfela, podobnie jak obecnie z mObywtala, nie będzie obowiązkowe. Więc jeśli resort automatycznie przeniesie użytkowników jednej aplikacji do drugiej, będzie musiał zapewnić im możliwość "opt out", czyli zamknięcia konta w portfelu. Resort może też wybrać opcję "opt in", czyli użytkownicy mObywatela, którzy będą chcieli korzystać z portfela, będą mogli to zrobić np. za pomocą odpowiedniego przycisku – wskazał ekspert.

Zastanawiał się też, jak będzie wyglądało przenoszenie poszczególnych modułów mObywatela, jak np. mStłuczka, ePłatności, legitymacja studencka itp. Wskazał, że obecnie nie wiadomo, co stanie się z wersją mObywatel Junior i czy powstanie "europejski portfel tożsamości cyfrowej junior".

– Mam nadzieję, że resort ma już jakiś wstępny plan działania. Nie wyobrażam sobie, żeby mieć przygotowany projekt ustawy o portfelu tożsamości cyfrowej i nie mieć chociażby zarysu tego, jak będzie wyglądało przenoszenie poszczególnych funkcjonalności mObywatela do nowej aplikacji. Na to wskazuje wspomnienie o okresie przejściowym – wskazał Paweł Makowiec.

• Władimir Siemirunnij odda medal. To już pewne
• Pilne doniesienia z granicy. Jest komunikat Straży Granicznej
• Ważny komunikat dla mieszkańców Krakowa
• Niemcy niezadowoleni z decyzji Nawrockiego. Obietnica Tuska "zagrożona"
• PKO BP wydał pilny komunikat

eIDAS 2.0

Obecnie aplikacja mObywatel ma 11 mln użytkowników, którym – od grudnia ub.r. – wirtualny asystent AI może pomóc w znalezieniu właściwych wniosków i formularzy. Działanie mObywatela reguluje m.in. ustawa o aplikacji mObywatel z 2023 r. Zgodnie ze stroną info.mobywatel.gov.pl obecnie resort pracuje nad umieszczeniem w aplikacji m.in. mapy schronów, legitymacji honorowego dawcy krwi i Centralnej Informacji Emerytalnej.

Jak podaje Komisja Europejska na swojej stronie internetowej, portfel tożsamości cyfrowej to aplikacja mobilna, która pozwoli mieszkańcom UE bezpiecznie identyfikować się podczas korzystania z usług publicznych i prywatnych, a także przechowywać i wyświetlać dokumenty cyfrowe, np. mobilne prawa jazdy. Unijne rozporządzenie eIDAS 2.0 w tej sprawie weszło w życie w maju 2024 r. i zakłada, że do grudnia br. europejskie kraje wdrożą portfele.