Co musisz wiedzieć:

• Komisja Europejska przyjęła dziś strategię przemysłową i morską UE oraz strategię portową w celu zwiększenia konkurencyjności, zrównoważonego rozwoju, dekarbonizacji, bezpieczeństwa i odporności w szerszym sektorze wodnym UE.
• Strategie koncentrują się na portach, żegludze i budowie statków.
• Europa jest kontynentem wodnym o największym na świecie zbiorowym obszarze morskim.

Lider w dziedzinie przemysłu

Jej sektor produkcji morskiej jest światowym liderem w dziedzinie wysokiej klasy przemysłu stoczniowego i zaawansowanych technologii. Sektor żeglugowy jest także wiodącym dostawcą usług morskich na świecie, odpowiadającym za ponad jedną trzecią światowego tonażu żeglugi we wszystkich segmentach.

Strategia przemysłowa i morska UE zwiększa liczbę miejsc pracy, innowacyjność i globalne przywództwo UE w dziedzinie budowy statków i żeglugi.

Strategia przemysłowa i morska UE wzmocni wiodącą pozycję Europy w sektorze morskim poprzez szereg działań, w tym uruchomienie unijnego sojuszu na rzecz przemysłowych morskich łańcuchów wartości. Celem projektu jest opracowanie zaawansowanych technologicznie systemów budowy statków, morskich statków wsparcia wiatrowego, podwodnych dronów i najnowocześniejszego sprzętu portowego. Flagowy konkurs badawczo-rozwojowy „Stocznie Przyszłości” w ramach programu „Horyzont Europa” będzie także wspierał testowanie innowacyjnych rozwiązań w rzeczywistych środowiskach stoczniowych w celu skalowania skutecznych technologii w całej Europie. Aby wspierać konkurencyjną żeglugę, Komisja nawiąże dialog z państwami członkowskimi w celu promowania bander UE i poprawy formalności administracyjnych, w tym ram monitorowania, sprawozdawczości i weryfikacji dla EU ETS Maritime i FuelEU Maritime.

Strategia wykorzysta popyt publiczny i finansowanie w celu promowania prywatnych inwestycji w innowacje i cyfryzację unijnego przemysłu stoczniowego, a także odnowę i dekarbonizację floty żeglugowej, w tym poprzez włączenie ukierunkowanych kryteriów pozacenowych do nadchodzącego przeglądu dyrektyw w sprawie zamówień publicznych.

Budowa promów podwójnego zastosowania

Strategia zapewnia uczciwą globalną konkurencję dla stoczni i producentów sprzętu w UE, wzmocnioną poprzez wzmocnione finansowanie eksportu i ukierunkowaną politykę handlową, w tym możliwe narzędzie sektorowe dla tego sektora. Co więcej, w pełni odzwierciedla ona podwójny charakter sektora, integrując silny wymiar wojskowy, a konkretne działania obejmują zwiększenie zdolności produkcyjnych przemysłu morskiego i opracowanie mechanizmu wsparcia budowy promów podwójnego zastosowania. Wreszcie jej środki podnoszą umiejętności, szkolenia i jakość zatrudnienia w całym sektorze morskim, w tym przekwalifikowują pracowników przemysłu stoczniowego i marynarzy w celu przyjęcia nowych technologii i ekologicznych praktyk operacyjnych.

Strategia portowa

Porty stanowią podstawę gospodarki europejskiej. Ułatwiają około 74% handlu zagranicznego, obsługując ponad 3,4 miliarda ton towarów i prawie 395 milionów pasażerów rocznie. Porty UE już teraz wykraczają poza swoje tradycyjne role, pełniąc funkcję węzłów dla nowych klastrów przemysłowych i innowacyjnych. Odgrywają także kluczową rolę w dostawach energii, bezpieczeństwie, obronie i niebieskiej gospodarce UE. Aby przyspieszyć tę transformację i zapewnić pozycję konkurencyjną portów UE, Komisja będzie promować ich innowacyjność, cyfryzację i integrację z inną infrastrukturą transportową, opracuje wytyczne dotyczące zagranicznej własności portów UE oraz finansowania UE i inwestycji w portach państw trzecich. Aby przyspieszyć transformację portów UE w zakresie czystej energii, w strategii przedstawiono środki promujące elektryfikację i lepsze podłączenie do sieci. Określi także plan działania dla konkurencyjnych małych i średnich portów.

Cyberbezpieczeństwo

Porty są również kluczowymi punktami wejścia i wyjścia, co czyni je głównymi celami zagrożeń zewnętrznych i zorganizowanych grup przestępczych. Opierając się na sojuszu portowym UE, Komisja zbada sposoby dalszego wzmocnienia prawodawstwa dotyczącego bezpieczeństwa morskiego w celu zapobiegania handlowi narkotykami, skutecznego eliminowania pojawiających się zagrożeń i zwiększania bezpieczeństwa łańcucha dostaw UE. W związku z tym Komisja zaproponuje ramy przeprowadzania kontroli przeszłości pracowników portowych i oceny portów państw trzecich. Utworzone zostanie nowe forum ułatwiające wymianę najlepszych praktyk między organami ds. cyberbezpieczeństwa i portami państw członkowskich. Ponadto przeprowadzona zostanie ogólnounijna ocena ryzyka bezpieczeństwa w celu zidentyfikowania najpilniejszych zagrożeń dla cyberbezpieczeństwa i środków mających na celu ich ograniczenie.

Aby zapewnić skuteczną realizację strategii, Komisja powoła Radę Wysokiego Szczebla ds. Przemysłu Morskiego i Portów, której przewodniczą odpowiedzialny komisarz i wiceprzewodniczący wykonawczy.

Strategie zostały ogłoszone jako kluczowe inicjatywy w liście misyjnym komisarza Tzitzikostasa oraz jako działania sztandarowe w ramach unijnego kompasu na rzecz konkurencyjności i europejskiego paktu oceanicznego. W lipcu 2025 r. Komisja przeprowadziła dwa dialogi strategiczne wysokiego szczebla z zainteresowanymi stronami z branży, aby omówić oczekiwania dotyczące strategii. Podobnie dialogi zainteresowanych stron z dyrektorami generalnymi europejskich portów w maju 2025 r. oraz na temat bezpieczeństwa portów w listopadzie 2025 r. zostały uwzględnione w strategiach.