Co musisz wiedzieć:

• W debacie publicznej pojawiają się zarzuty, że judaizm ma charakter rasowy.
• Autor artykułu twierdzi, że teksty religijne takie jak Tora i Talmud podkreślają wspólne pochodzenie wszystkich ludzi.
• Judaizm dopuszcza konwersję, dzięki której osoby różnych narodów mogą stać się częścią narodu żydowskiego.

W trakcie procesu Grzegorza Brauna, w mediach społecznościowych słowo rasizm często odmieniane jest przez przypadki, gdy mówi się o Żydach, o Talmudzie, o judaizmie. Powstaje obraz, który jest fałszywy. Dlatego zebrałem tu garść informacji, żeby temat nie był znany tylko jednostronnie.

Na początku była jedna para

Symboliczni pierwsi ludzie (Adam i Ewa) nie byli Żydami. Byli po prostu ludźmi i zarazem prarodzicami nas wszystkich. Całe żydowskie postrzeganie człowieka opiera się na tej symbolicznej narracji, która - przejęta i upowszechniona przez chrześcijaństwo - stała się trwałym elementem  kultury Zachodu. To nie tylko opowieść. To fundament rozumienia, kim jest człowiek.

Jest to o tyle ważne, że obala fałszywe oskarżenia, jakoby w judaizmie ludzie, którzy nie są Żydami, mieli stanowić „gorszy” gatunek człowieka. Nie może być przecież mowy o żadnych „gorszych” lub „lepszych” „gatunkach” ludzi, skoro wszyscy ludzie mieli tych samych przodków. 

Wszyscy jesteśmy stworzeni "na obraz i podobieństwo" Boga

Podstawowa wspólność Żydów i nie-Żydów ma swoje korzenie w stwierdzeniu, że człowiek jest stworzony wedle istoty („na obraz”) Boga. Tylko on. Jest to być może oświadczenie o największych konsekwencjach w całej Biblii Hebrajskiej. To stwierdzenie dotyczy Adama, na wiele tysięcy lat nim Bóg wybrał Abrahama. Biblia mogłaby zachować to stwierdzenie dla Abrahama i jego potomków, lecz nie czyni tego. Ogłasza to na temat Adama i – przez to – na temat całej ludzkości: Żydów i nie-Żydów”.

Z faktu, że Tora naucza o stworzeniu przez Boga jednego człowieka i jednej pary ludzi, mędrcy Miszny wyciągnęli istotny wniosek, odnoszący się zarówno do Żydów jak i do nie-Żydów. Otóż nikt nie może głosić, że jest lepszy od innych ludzi, ponieważ ma „lepsze pochodzenie”, że jest lepszej "rasy". „Tylko jeden człowiek został stworzony [dla dobra pokoju pomiędzy ludźmi], aby nikt nie mówił do swojego bliźniego: Mój ojciec jest lepszy niż twój ojciec” (Talmud. Sanhedryn 4:5).

Ponieważ wszyscy jesteśmy potomkami tej samej pary ludzi, wszyscy jesteśmy krewnymi. Wszelkie rasistowskie ideologie pomijały lub odrzucały ten biblijny zapis, ponieważ obalał sensowność ich teorii.

Wszystkie kolory w "prochu ziemi"

Średniowieczne komentarze do Biblii Hebrajskiej idą jeszcze dalej i stwierdzają - nawiązując do słów "Bóg ulepił człowieka z prochu ziemi", że Bóg uformował Adama z pyłu z całego świata – żółtej gliny, białego piasku, czarnego iłu i czerwonej ziemi. Dlatego nikt nie może oświadczyć nikomu, że ten ma mniejsze prawa, że jest gorszy, ponieważ wszyscy powstaliśmy z tej samej ziemi, niezależnie który z kolorów jest bardziej widoczny na naszej skórze.

A czy istnieją Żydzi rasiści?

Niestety tak. Jak wśród wszystkich narodów i grup etnicznych. A wśród religijnych Żydów? Też (choć stawia to pod znakiem zapytanie ich religijność). Tak jak istnieją wśród chrześcijan, wyznawców islamu, hinduizmu itd. Są to ci Żydzi, którzy – z przyczyny własnej ignorancji – uważają, że o tym, kim jest człowiek, decyduje jego krew lub geny, czyli sprawy od niego niezależne, a nie to, jakie wartości wyznaje i jakimi zasadami kieruje się w swoim postępowaniu. Oczywiście ci Żydzi, tak jak wszyscy rasiści, popełniają nie tylko niewybaczalny błąd, ale – jeżeli potwierdzają swoją rasistowską postawę działaniami wobec innych ludzi - przeciwstawiają się fundamentalnej prawdzie Tory, która głosi, że każdy człowiek (niezależnie od koloru skóry – tak samo nieistotnego jak kolor włosów lub oczu) jest stworzony na „podobieństwo i obraz” (hebr. „celem” – „według istoty”) Boga.

A historia starożytnej, izraelskiej świetności co mówi?

Stwierdza, że prababką króla Dawida, ojca króla Salomona, budowniczego Świątyni, była Rut – z urodzenia Moabitka, a matką jej męża (Boaza) była Rachab – Kananejka z Jerycha. Obie te – z urodzenia nieżydowskie kobiety – są nie tylko protoplastkami rodu królów Izraela, ale także rodu, z którego ma pochodzić Mesjasz.

Żydzi są wszystkich ras i grup etnicznych

Żydami są Murzyni, Azjaci, Latynosi, Słowianie, Nordycy itd. Każdy, jeśli podejmie decyzję i przejdzie przez proces konwersji – zgodnej z prawem religijnym – staje się nie tylko wyznawcą judaizmu, czyli żydem, ale automatycznie staje się także członkiem narodu żydowskiego, czyli Żydem. W Izraelu mieszka  ponad 100 tysięcy ciemnoskórych Żydów etiopskich.

Ktoś może powiedzieć: "przecież identycznie jest w innych religiach. Przyjmują wszystkich."

A jednak nie. Różnica pomiędzy judaizmem a innymi religiami jest istotna: jeżeli np. Polinezyjczyk zamieszka w Irlandii i przyjmie wiarę katolicką – będzie Polinezyjczykiem-katolikiem (ale nie Irlandczykiem). Jeśli jednak Polinezyjczyk dokona konwersji na judaizm (niezależnie czy na Polinezji, w Irlandii lub w Izraelu), nastąpi coś całkiem innego: nie będzie on Polinezyjczykiem wyznającym judaizm, ale po prostu Żydem i innych Żydów będzie obowiązywał wobec niego religijny nakaz „miłowania konwertytów”, ogłoszony w Biblii.

Judaizm jest więc w swoich fundamentalnych założeniach antyrasistowski, skoro akceptuje i włącza nie tylko do religii, ale także automatycznie do narodu żydowskiego ludzi wszystkich ras, wyłącznie na podstawie ich własnego wyboru i spełnienia jednakowych dla wszystkich wymogów konwersji.