Krótki przewodnik po Europejskim filarze praw socjalnych, punkt 4: aktywne wsparcie na rzecz zatrudnienia

17 listopada 2017 r. podczas Szczytu Społecznego na rzecz Sprawiedliwego Zatrudnienia i Wzrostu Gospodarczego w Göteborgu wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej uroczyście przystąpiły do Europejskiego filaru praw socjalnych. Jest to inicjatywa często określana jako mapa drogowa dwudziestu wspólnych działań mających na celu pozytywną konwergencję standardów socjalnych.
/ grafika.P.Machnica
Realizacja tych zamierzeń ma przyczynić się do pokazania obywatelom UE, że proces integracji nie polega tylko na korzyściach ekonomicznych, które niekoniecznie przekładają się na ich sytuację bytową lecz niesie za sobą wizję lepszego życia zawodowego i osobistego.  Wdrożenie postanowień Filaru ma stanowić wspólną odpowiedzialność: państw członkowskich, Komisji, a także unijnych oraz krajowych partnerów społecznych. NSZZ Solidarność jest jednym z głównych protagonistów tych działań w naszym kraju.

Filar składa się z trzech komponentów podzielonych na szczegółowe punkty:
- Równe szanse i dostęp do zatrudnienia
- Uczciwe warunki pracy
- Ochrona socjalna i integracja społeczna
Poniżej prezentujemy uwagi, zawierające także komentarz naukowców, które mają przybliżyć członkom Związku wiedzę na temat poszczególnych punktów Filaru.
komponent: Równe szanse i dostęp do zatrudnienia

4. Aktywne wsparcie na rzecz zatrudniania
a. Każdy ma prawo do terminowego i dostosowanego do potrzeb wsparcia na rzecz poprawy perspektyw zatrudnienia lub prowadzenia działalności na własny rachunek. Obejmuje to prawo do otrzymania wsparcia w poszukiwaniu pracy, szkoleniu i zmianie kwalifikacji zawodowych. Każdy ma prawo do przeniesienia uprawnień do ochrony socjalnej i do szkolenia w trakcie przekwalifikowania zawodowego.
b. Młodzi ludzie mają prawo do dalszego kształcenia, przyuczenia do zawodu, stażu lub dobrej oferty zatrudnienia w ciągu 4 miesięcy od uzyskania statusu bezrobotnego lub ukończenia edukacji.
c. Osoby bezrobotne mają prawo do ciągłego i konsekwentnego wsparcia dostosowanego do ich indywidualnych potrzeb. Osoby długotrwale bezrobotne mają prawo do dogłębnej indywidualnej oceny najpóźniej do 18. miesiąca bezrobocia.

Prawa wskazane powyżej wykraczają poza zakres art. 29 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, w którym odniesiono się jedynie do prawa dostępu do bezpłatnego pośrednictwa pracy. Pomoc w prowadzeniu działalności na własny rachunek również stanowi znaczne poszerzenie obowiązującego wspólnotowego dorobku prawnego. W dzisiejszych czasach pracownicy częściej zmieniają miejsca pracy niż w przeszłości, a obowiązujące uprawnienia do szkolenia lub ochrony socjalnej nie powinny zniechęcać do takiej mobilności.

Jak wskazuje dr Katarzyna Jaworska (Uniwersytet Warmińsko- Mazurski) usługi rynku pracy to zasadniczo zespół procesów stosowanych przez instytucje zarówno publiczne jak i prywatne, które mają na celu pomóc bezrobotnym i poszukującym zatrudnienia w znalezieniu odpowiedniej pracy. Należą do nich w szczególności: pośrednictwo pracy, poradnictwo zawodowe i organizacja szkoleń oraz pożyczka na sfinansowanie kosztów szkolenia i dofinansowanie studiów podyplomowych. Natomiast instrumenty rynku pracy mają za zadanie przyczynić się do promowania zatrudnienia oraz przybliżyć bezrobotnych do środowiska pracy. W związku z tym są to takie mechanizmy, które przede wszystkim pomagają stworzyć trwałe miejsca pracy, np. prace interwencyjne, roboty publiczne, staże, przygotowanie zawodowe dorosłych, finansowe wsparcie tworzenia miejsc pracy lub rozpoczęcia działalności gospodarczej. A w przypadku młodych bezrobotnych (do 30 roku życia) pojawia się możliwość skorzystania przez nich także ze specjalnych bonów: szkoleniowy, stażowy, na zasiedlenie oraz zatrudnieniowy.

Wydaje się, że, aby zrozumieć wyzwania jakie stoją przed Polską w kontekście wdrożenia tego punktu Filaru nie wystarczy sama analiza postanowień zawartych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lecz trzeba przyjrzeć się uważnie skali środków wydanych na aktywną politykę na rynku pracy – komentuje Barbara Surdykowska (Biuro Eksperckie KK NSZZ Solidarność).  W jej ocenie są one wciąż niewystarczające, gdyż wprowadzenie na rynek pracy osób nieaktywnych zawodowo jest o wiele trudniejsze niż osób bezrobotnych, a zgodnie z punktem 4 Filaru określone uprawnienia ma „każdy”. W 2016 r. publiczne służby zatrudnienia wydały: 153 881,7 na szkolenia, 1 228 840,6 na organizowanie staży, 877 361,5 na wsparcie podjęcia działalności gospodarczej, 231 072,2, na organizowanie prac interwencyjnych (dane https://www.mpips.gov.pl/praca/fundusz-pracy/informacje-o-wydatkach-funduszu-pracy/).

Partnerzy społeczni wielokrotnie wyrażali swój sprzeciw wobec zjawiska „mrożenia” środków z Funduszu Pracy czyli innymi słowy ograniczania wykorzystywania środków w nim zgromadzonych na aktywne i pasywne formy walki z bezrobociem. W uchwale  strony pracowników i strony pracodawców Rady Dialogu Społecznego z dnia 22 września 2017 r. ws. Planu Funduszu Pracy na rok 2018 wskazano „Partnerzy społeczni są zdania że obecna sytuacja na rynku pracy – najniższe od 26 lat bezrobocie – jest szansą do zdefiniowania na nowo celów, a także opracowania nowych narzędzi, które Fundusz Pracy będzie realizować. Nie możemy zgodzić się na zachowanie archaicznej formuły wykorzystania środków z FP, niedostosowanej do obecnych wyzwań rynku pracy. Rynek pracy potrzebuje dzisiaj środków przede wszystkim na realizację trzech priorytetów:
  • wsparcia przedsiębiorstw inwestujących w nowe kwalifikacje, umiejętności i kompetencje zatrudnionych pracowników jako efekt zmian zachodzących w gospodarce – cyfryzacja, robotyzacja – potrzebne są nowe kompetencje, które trzeba budować i rozbudowywać,
  • odbudowy systemu kształcenia zawodowego jako zaplecza dla rozwoju Przemysłu 4.0,
  • zbudowania i realizacji rozwiązań zwiększających liczbę osób aktywnych zawodowo”.

Tutaj można przeczytać o trzecim punkcie Filaru

bs

 

POLECANE
Biały Dom: Trump nie weźmie udziału w tegorocznej konferencji CPAC z ostatniej chwili
Biały Dom: Trump nie weźmie udziału w tegorocznej konferencji CPAC

Prezydent USA Donald Trump nie weźmie udziału w tegorocznej konferencji środowisk konserwatywnych CPAC w Teksasie – przekazał w środę Biały Dom. Oznacza to, że Trump nie spotka się w Dallas z prezydentem RP Karolem Nawrockim, który w sobotę wystąpi na konferencji.

Samuel Pereira: Ten proces, to Wasz proces, Koalicjo Obywatelska tylko u nas
Samuel Pereira: Ten proces, to Wasz proces, Koalicjo Obywatelska

Mężczyzna spotykał się z dziewczynkami pod pretekstem badań nad wadami postawy. Miał im kazać się rozbierać, dotykać je oraz fotografować. Twierdził, że zdjęcia są po prostu elementem dokumentacji medycznej. Śledczy zajęli się sprawą po tym, jak matka jednej z ofiar złożyła zawiadomienie. Szefa złotowskiej Platformy Obywatelskiej i działacza sportowego Piotra P. zatrzymano pod zarzutem pedofilii 1 grudnia 2023 roku.

Copa-Cogeca: Ustępstwa poczynione przez KE wobec Australii są nie do przyjęcia z ostatniej chwili
Copa-Cogeca: Ustępstwa poczynione przez KE wobec Australii są nie do przyjęcia

„Ogłoszenie zawarcia umowy o wolnym handlu między UE a Australią w Canberze przez przewodniczącą Komisji Europejskiej von der Leyen i premiera Australii Albanese budzi liczne i poważne obawy dotyczące europejskiego rolnictwa, które jest wyraźnie i po raz kolejny kartą przetargową strategii UE mającej na celu zabezpieczenie szerszych celów handlowych i politycznych” – stwierdzają Copa-Cogeca.

Uzależniła się od mediów internetowych. Meta i YouTube mają jej wypłacić 3 mln dol. z ostatniej chwili
Uzależniła się od mediów internetowych. Meta i YouTube mają jej wypłacić 3 mln dol.

Ława przysięgłych w sądzie w Los Angeles uznała, że Meta i YouTube są odpowiedzialne za szkody dla zdrowia psychicznego 20-letniej kobiety, która oskarżyła je o przyczynienie się do uzależnienia, kiedy była dzieckiem. Firmy mają wypłacić kobiecie 3 mln dol. odszkodowania.

Biały Dom: Trump rozpęta piekło, jeśli Iran nie zawrze porozumienia z ostatniej chwili
Biały Dom: Trump "rozpęta piekło", jeśli Iran nie zawrze porozumienia

– Jeśli Iran nie zawrze porozumienia i nie zrozumie, że został pokonany, prezydent Donald Trump gotowy jest rozpętać piekło – zapowiedziała rzeczniczka Białego Domu Karoline Leavitt. Potwierdziła, że doniesienia o 15-punktowej propozycji USA są tylko częściowo prawdziwe.

Warszawa przegrała konkurs na siedzibę Urzędu Celnego UE z ostatniej chwili
Warszawa przegrała konkurs na siedzibę Urzędu Celnego UE

W środę Parlament Europejski i Rada UE podjęły decyzję o utworzeniu przyszłego Urzędu Celnego UE w Lille we Francji. O lokalizację unijnej instytucji ubiegała się Warszawa.

Nawrocki odpowiedział Tuskowi zdjęciem. W sieci zawrzało z ostatniej chwili
Nawrocki odpowiedział Tuskowi zdjęciem. W sieci zawrzało

Węgry zapowiadają zakręcanie kurka z gazem dla Ukrainy. Donald Tusk postanowił powiązać tę decyzję z niedawną wizytą Karola Nawrockiego na Węgrzech. Polski prezydent odpowiedział mu zdjęciem.

Sławomir Nowak złożył zawiadomienie na prokuratora, który wcześniej stawiał mu zarzuty z ostatniej chwili
Sławomir Nowak złożył zawiadomienie na prokuratora, który wcześniej stawiał mu zarzuty

Jak poinformował TVN24, Sławomir Nowak złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia serii przestępstw przez prokuratora Jana Drelewskiego, który prowadził śledztwa przeciwko niemu.

ZUS wydał pilny komunikat z ostatniej chwili
ZUS wydał pilny komunikat

ZUS zapowiada poradnik dla kobiet w ciąży i uruchamia specjalny adres mailowy dla przyszłych mam. Instytucja podkreśla też, że nadal prowadzi kontrole zgodnie z obowiązującymi przepisami.

ONZ: Konflikt USA i Izraela z Iranem wymyka się spod kontroli z ostatniej chwili
ONZ: Konflikt USA i Izraela z Iranem wymyka się spod kontroli

Sekretarz generalny ONZ Antonio Guterres oświadczył w środę, że konflikt na Bliskim Wschodzie wymyka się spod kontroli i może się rozwinąć w jeszcze większą wojnę. Wezwał też USA i Izrael do zakończenia tego konfliktu zbrojnego, a Iran - do zaprzestania ataków na inne kraje.

REKLAMA

Krótki przewodnik po Europejskim filarze praw socjalnych, punkt 4: aktywne wsparcie na rzecz zatrudnienia

17 listopada 2017 r. podczas Szczytu Społecznego na rzecz Sprawiedliwego Zatrudnienia i Wzrostu Gospodarczego w Göteborgu wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej uroczyście przystąpiły do Europejskiego filaru praw socjalnych. Jest to inicjatywa często określana jako mapa drogowa dwudziestu wspólnych działań mających na celu pozytywną konwergencję standardów socjalnych.
/ grafika.P.Machnica
Realizacja tych zamierzeń ma przyczynić się do pokazania obywatelom UE, że proces integracji nie polega tylko na korzyściach ekonomicznych, które niekoniecznie przekładają się na ich sytuację bytową lecz niesie za sobą wizję lepszego życia zawodowego i osobistego.  Wdrożenie postanowień Filaru ma stanowić wspólną odpowiedzialność: państw członkowskich, Komisji, a także unijnych oraz krajowych partnerów społecznych. NSZZ Solidarność jest jednym z głównych protagonistów tych działań w naszym kraju.

Filar składa się z trzech komponentów podzielonych na szczegółowe punkty:
- Równe szanse i dostęp do zatrudnienia
- Uczciwe warunki pracy
- Ochrona socjalna i integracja społeczna
Poniżej prezentujemy uwagi, zawierające także komentarz naukowców, które mają przybliżyć członkom Związku wiedzę na temat poszczególnych punktów Filaru.
komponent: Równe szanse i dostęp do zatrudnienia

4. Aktywne wsparcie na rzecz zatrudniania
a. Każdy ma prawo do terminowego i dostosowanego do potrzeb wsparcia na rzecz poprawy perspektyw zatrudnienia lub prowadzenia działalności na własny rachunek. Obejmuje to prawo do otrzymania wsparcia w poszukiwaniu pracy, szkoleniu i zmianie kwalifikacji zawodowych. Każdy ma prawo do przeniesienia uprawnień do ochrony socjalnej i do szkolenia w trakcie przekwalifikowania zawodowego.
b. Młodzi ludzie mają prawo do dalszego kształcenia, przyuczenia do zawodu, stażu lub dobrej oferty zatrudnienia w ciągu 4 miesięcy od uzyskania statusu bezrobotnego lub ukończenia edukacji.
c. Osoby bezrobotne mają prawo do ciągłego i konsekwentnego wsparcia dostosowanego do ich indywidualnych potrzeb. Osoby długotrwale bezrobotne mają prawo do dogłębnej indywidualnej oceny najpóźniej do 18. miesiąca bezrobocia.

Prawa wskazane powyżej wykraczają poza zakres art. 29 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, w którym odniesiono się jedynie do prawa dostępu do bezpłatnego pośrednictwa pracy. Pomoc w prowadzeniu działalności na własny rachunek również stanowi znaczne poszerzenie obowiązującego wspólnotowego dorobku prawnego. W dzisiejszych czasach pracownicy częściej zmieniają miejsca pracy niż w przeszłości, a obowiązujące uprawnienia do szkolenia lub ochrony socjalnej nie powinny zniechęcać do takiej mobilności.

Jak wskazuje dr Katarzyna Jaworska (Uniwersytet Warmińsko- Mazurski) usługi rynku pracy to zasadniczo zespół procesów stosowanych przez instytucje zarówno publiczne jak i prywatne, które mają na celu pomóc bezrobotnym i poszukującym zatrudnienia w znalezieniu odpowiedniej pracy. Należą do nich w szczególności: pośrednictwo pracy, poradnictwo zawodowe i organizacja szkoleń oraz pożyczka na sfinansowanie kosztów szkolenia i dofinansowanie studiów podyplomowych. Natomiast instrumenty rynku pracy mają za zadanie przyczynić się do promowania zatrudnienia oraz przybliżyć bezrobotnych do środowiska pracy. W związku z tym są to takie mechanizmy, które przede wszystkim pomagają stworzyć trwałe miejsca pracy, np. prace interwencyjne, roboty publiczne, staże, przygotowanie zawodowe dorosłych, finansowe wsparcie tworzenia miejsc pracy lub rozpoczęcia działalności gospodarczej. A w przypadku młodych bezrobotnych (do 30 roku życia) pojawia się możliwość skorzystania przez nich także ze specjalnych bonów: szkoleniowy, stażowy, na zasiedlenie oraz zatrudnieniowy.

Wydaje się, że, aby zrozumieć wyzwania jakie stoją przed Polską w kontekście wdrożenia tego punktu Filaru nie wystarczy sama analiza postanowień zawartych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lecz trzeba przyjrzeć się uważnie skali środków wydanych na aktywną politykę na rynku pracy – komentuje Barbara Surdykowska (Biuro Eksperckie KK NSZZ Solidarność).  W jej ocenie są one wciąż niewystarczające, gdyż wprowadzenie na rynek pracy osób nieaktywnych zawodowo jest o wiele trudniejsze niż osób bezrobotnych, a zgodnie z punktem 4 Filaru określone uprawnienia ma „każdy”. W 2016 r. publiczne służby zatrudnienia wydały: 153 881,7 na szkolenia, 1 228 840,6 na organizowanie staży, 877 361,5 na wsparcie podjęcia działalności gospodarczej, 231 072,2, na organizowanie prac interwencyjnych (dane https://www.mpips.gov.pl/praca/fundusz-pracy/informacje-o-wydatkach-funduszu-pracy/).

Partnerzy społeczni wielokrotnie wyrażali swój sprzeciw wobec zjawiska „mrożenia” środków z Funduszu Pracy czyli innymi słowy ograniczania wykorzystywania środków w nim zgromadzonych na aktywne i pasywne formy walki z bezrobociem. W uchwale  strony pracowników i strony pracodawców Rady Dialogu Społecznego z dnia 22 września 2017 r. ws. Planu Funduszu Pracy na rok 2018 wskazano „Partnerzy społeczni są zdania że obecna sytuacja na rynku pracy – najniższe od 26 lat bezrobocie – jest szansą do zdefiniowania na nowo celów, a także opracowania nowych narzędzi, które Fundusz Pracy będzie realizować. Nie możemy zgodzić się na zachowanie archaicznej formuły wykorzystania środków z FP, niedostosowanej do obecnych wyzwań rynku pracy. Rynek pracy potrzebuje dzisiaj środków przede wszystkim na realizację trzech priorytetów:
  • wsparcia przedsiębiorstw inwestujących w nowe kwalifikacje, umiejętności i kompetencje zatrudnionych pracowników jako efekt zmian zachodzących w gospodarce – cyfryzacja, robotyzacja – potrzebne są nowe kompetencje, które trzeba budować i rozbudowywać,
  • odbudowy systemu kształcenia zawodowego jako zaplecza dla rozwoju Przemysłu 4.0,
  • zbudowania i realizacji rozwiązań zwiększających liczbę osób aktywnych zawodowo”.

Tutaj można przeczytać o trzecim punkcie Filaru

bs


 

Polecane