Foto: Pomnik Mściciela w Doylestown (ang. Avenger, pol. „Mściciel”), poświęcony ofiarom zbrodni katyńskiej położony na cmentarzu polonijnym przy Narodowym Sanktuarium Matki Bożej Częstochowskiej w Doylestown w stanie Pensylwania, dłuta Andrzeja Pityńskiego.

Przez ostatnie 100 lat Polonia amerykańska bezkrytycznie i bezwarunkowo wspiera naród i państwo polskie poprzez wysłanie ponad 20 000 ochotników do Błękitnej Armii, którzy potem przelewali krew za Ojczyznę. Wspierała Polskę przez Organization of the American Relief Effort in Poland (1919- 1923), która przekazała do Polski 250 milionów dolarów. Polonia amerykańska po zdradzie jałtańskiej, reprezentując z rządem londyńskim polską rację stanu i polskie interesy, przyjęła 150 000 Polaków (Displaced Persons Program). Po II wojnie światowej UNRRA, kolejna organizacja pomocowa, w Polsce wydała 453 miliony dolarów. Doprowadzenie do przeprowadzenia śledztwa w Kongresie USA w sprawie zbrodni w Katyniu i uznanie Sowietów winnych tej zbrodni. Zapewnienie udziału Stanów Zjednoczonych w uznaniu polskich granic na Odrze i Nysie przez państwo niemieckie. Zapewnienie udziału Stanów Zjednoczonych w finansowaniu Radia Wolna Europa. Zaangażowanie rządu Stanów Zjednoczonych do udziału w National Endowment for Democracy (NED) – pomocy dla podziemnej Solidarności podczas stanu wojennego. Ustanowienie Polish American Enterprise Fund (PAEF) – programu pomocowego dla Polski. Pomoc w ustanowieniu prawa dla uciekinierów politycznych z Polski z czasów stanu wojennego. Akcja lobbingowa w celu poparcia starań wstąpienia Polski do NATO (zebrano ponad 9 milionów podpisów pod petycją). Pomoc materialna w wysokości 200 milionów dolarów na sprzęt medyczny i pomoc dla ofiar powodzi w latach 1997 i 2001. Zdecydowane poparcie rządów dobrej zmiany i prezydenta Dudy w czasie ostatnich wyborów. Według danych Banku Światowego z 2015 roku, Polonia amerykańska co roku wysyła do Polski przeszło 900 milionów dolarów. W czasie ostatniej konwencji programowej PiS na temat Polonii amerykańskiej nie padło nawet jedno słowo. Czy jest to celowe blokowanie Polonii amerykańskiej przez ciągle działający mechanizm okrągłego stołu, który blokował opcję patriotyczno-narodową, w tym także Polonię? Czy jest to zwykła indolencja wynikająca z braku wizji współpracy z Polonią? Czy też jest to nieumiejętność komunikacji z Polonią amerykańską, która datuje się już od nieudanych prób podporządkowania sobie Polonii amerykańskiej przez dyplomacje II RP? Dla wszystkich, którzy operują w kulturze amerykańskiej, wolność słowa i swoboda jego wypowiadania są fundamentem amerykańskiej demokracji, którą niewątpliwie Polonia amerykańska jest przesiąknięta. Ostatni wątek dotyczy Irlandii i został on przytoczony przez premiera Morawieckiego. Szkoda, że zabrakło w tym wątku informacji, że irlandzki boom gospodarczy był również efektem rozpoczęcia skutecznej współpracy diaspory irlandzkiej i rządu w Dublinie; ok. 40 milionów Amerykanów irlandzkiego pochodzenia mieszka w USA. I to jest właśnie strategiczny kierunek współpracy państwa polskiego i Polonii – rozwój współpracy gospodarczej i budowanie propolskiego lobbingu w USA.  

Waldemar Biniecki

Artykuł pochodzi z najnowszego numeru "TS" (01/2019) do kupienia w wersji cyfrowej tutaj.