Urlop wypoczynkowy – niezbywalne prawo, ale i obowiązek

Prawo i obowiązek – tak pracownika, jak i pracodawcy, czyli – urlop wypoczynkowy. Jego celem jest regeneracja sił pracownika, z której nie tylko nie powinien, ale wręcz nie może rezygnować. Nie bez powodu też, ów wypoczynek przynajmniej raz w roku powinien trwać co najmniej 2 tygodnie. Wtedy bowiem, według badań, organizm może się skutecznie zregenerować. Z praktyki wiemy, że z tymi urlopami jednak różnie bywa.
/ www.pexels.com
Zasady regulujące udzielanie i pobieranie urlopów wypoczynkowych są określone w art. 152 § 1 Kodeksu pracy. Urlop ten ma charakter świadczenia majątkowego, a oznaczy to tyle, że pracownik jest zwolniony z obowiązku wykonywania pracy ale otrzymuje za ten czas wynagrodzenie tak, jakby pracował.

Nieprawidłowości przy udzielaniu urlopów wypoczynkowych odnotowała także Państwowa Inspekcja Pracy, np. w placówkach ochrony zdrowia, ale też w sądownictwie, w tym w TK.

Urlopu wypoczynkowego nie można się zrzec. Jedynie w wyjątkowych okolicznościach może być ona zamieniony na ekwiwalent pieniężny.

Dzieje się tak wtedy, gdy pracownik kończy współpracę z danym pracodawcą. Jednak wtedy, tzw. zwykły pracownik, zwykle jest zmuszony do wykorzystania urlopu w okresie wypowiedzenia, chyba że jest bardzo pracodawcy potrzebny i nie sposób zastąpić go nikim innym.

W tym jednak wypadku decyzja należy do pracodawcy. I tu może powstać kłopot. Kiedy? A no wówczas, gdy o urlopie pracowniczym decyduje w praktyce ów pracownik, jak miało to chociażby miejsce w wypadku Przewodniczącego TK.

Podobnie zdarza się w innych urzędach administracji, nawet jeśli formalnie odpowiedzialnym za „porządkowanie” spraw urlopowych jest inny pracownik, ale temu szefowi podległy. Dlatego właśnie wtedy zdarza się, że odchodzący szef ma setki dni urlop. Mimo to pracuje do końca, a odchodząc musi otrzymać – zgodnie z prawem – wysoki ekwiwalent pieniężny.

Warto też przy okazji przypomnieć, że urlop wypoczynkowy przysługuje za rok, w którym pracownik nabył do niego prawo i powinien być wykorzystany najpóźniej do końca trzeciego kwartału roku następnego. W wypadku roku 2017 będzie to więc 30 września 2018 r.

Jeśli to się nie stanie, urlop staje się urlopem zaległym. Prawo dochodzenia praw do urlopu przedawnia się po 3 latach. Dotyczy to również ekwiwalentu.

Anna Grabowska

 

 

POLECANE
Zima sparaliżowała kolej. 180 osób utknęło w pociągu z ostatniej chwili
Zima sparaliżowała kolej. 180 osób utknęło w pociągu

Problemy na kolei w województwie warmińsko-mazurskim. Kilometr przed stacją Sterławki zepsuła się lokomotywa pociągu „Biebrza”, jadącego z Białegostoku do Gdyni Głównej. Z powodu wysokiego śniegu pociąg zatrzymał się w miejscu, z którego pasażerowie nie mogą bezpiecznie opuścić wagonów.

Przełom w astronomii. Nowy typ planet naprawdę istnieje Wiadomości
Przełom w astronomii. Nowy typ planet naprawdę istnieje

Międzynarodowy zespół astronomów, w tym - z Polski, odkrył tzw. planetę swobodną i wyznaczył jej dokładną masę, dostarczając ostatecznego dowodu, że takie obiekty faktycznie istnieją. O „przełomowym pomiarze” w dziedzinie badania planet pozasłonecznych poinformowało „Science”.

Nie żyje najcięższy człowiek świata Wiadomości
Nie żyje najcięższy człowiek świata

Juan Pedro Franco, znany na całym świecie jako najcięższy człowiek świata, zmarł w Wigilię 24 grudnia 2025 roku. Miał 41 lat. Meksykanin odszedł w szpitalu w Aguascalientes w wyniku powikłań związanych z infekcją nerek.

Pies na zamarzniętej rzece. Strażacy użyli drona Wiadomości
Pies na zamarzniętej rzece. Strażacy użyli drona

Nietypowa interwencja służb miała miejsce w Nowy Rok na Mazowszu. W środę po południu strażacy zostali wezwani do zgłoszenia dotyczącego psa, który znajdował się na tafli lodowej rzeki Bug w rejonie miejscowości Kuligów w powiecie wołomińskim. W działaniach brały udział zastępy OSP RW Ślężany, OSP Kołaków oraz dron ratowniczy.

Pogoda na najbliższe dni. IMGW wydał komunikat Wiadomości
Pogoda na najbliższe dni. IMGW wydał komunikat

Najbliższe dni przyniosą w Polsce typowo zimową aurę, choć bez tak silnych opadów śniegu jak ostatnio. Przez chwilę do kraju napłynie nieco cieplejsze powietrze, jednak już w weekend i na początku przyszłego tygodnia temperatury ponownie spadną, także w ciągu dnia.

Eksplozja w kurorcie w Szwajcarii. Podano nowe ustalenia Wiadomości
Eksplozja w kurorcie w Szwajcarii. Podano nowe ustalenia

Większość osób rannych wskutek pożaru w Crans-Montana w Szwajcarii ma od 16 do 26 lat - podała w czwartek stacja BBC, powołując się na władze jednego ze szwajcarskich szpitali.

Fascynująca rozmowa z Anonimowym Niemcem: kilka miesięcy temu odebrałem polskie obywatelstwo tylko u nas
Fascynująca rozmowa z Anonimowym Niemcem: kilka miesięcy temu odebrałem polskie obywatelstwo

- Polski deep state, jeśli ma kiedykolwiek powstać, nie może być partyjny ani represyjny. Musi być oparty na jasnej racji stanu, na własnych punktach odniesienia cywilizacyjnych i na lojalności wobec państwa jako dobra wspólnego, a nie wobec ideologii czy obcych struktur. Bez tego Polska zawsze będzie polem gry cudzych deep states - mówi w rozmowie z Cezarym Krysztopą świetnie wykształcony i biegły z zakresie zbiorowej psychologii własnego narodu, jednak proszący o zachowanie anonimowości Niemiec. Ciąg dalszy nastapi.

Samuel Pereira: Na Nowy Rok tylko u nas
Samuel Pereira: Na Nowy Rok

Końcówka roku ma tę dziwną właściwość, że rzeczywistość lubi dopisać własny, ironiczny scenariusz. Gdy premier zapewnia, że „pokój na Ukrainie jest możliwy”, choć sam nie uczestniczył w kluczowych rozmowach i bazuje na relacjach pośredników, w kraju trwa kolejny pokaz chaosu i improwizacji.

Coraz więcej migrantów przeprawia się przez kanał La Manche z ostatniej chwili
Coraz więcej migrantów przeprawia się przez kanał La Manche

Według statystyk brytyjskiego ministerstwa spraw wewnętrznych (Home Office) 41 472 migrantów pokonało w 2025 roku nielegalnie kanał La Manche na łodziach i pontonach, docierając do Anglii. To o 13 proc. więcej w porównaniu z rokiem 2024 i o 41 proc. więcej niż w 2023 roku.

Wyrwa w wale na rzece Elbląg. Woda wylewa się na pola, służby w akcji z ostatniej chwili
Wyrwa w wale na rzece Elbląg. Woda wylewa się na pola, służby w akcji

We wsi Komorowo Żuławskie pod Elblągiem doszło do uszkodzenia wału przeciwpowodziowego na rzece Elbląg. Woda wylewa się na pobliskie pola, a na miejscu pracują strażacy, którzy zabezpieczają wyrwę i monitorują sytuację hydrologiczną po ostatnich dniach cofki.

REKLAMA

Urlop wypoczynkowy – niezbywalne prawo, ale i obowiązek

Prawo i obowiązek – tak pracownika, jak i pracodawcy, czyli – urlop wypoczynkowy. Jego celem jest regeneracja sił pracownika, z której nie tylko nie powinien, ale wręcz nie może rezygnować. Nie bez powodu też, ów wypoczynek przynajmniej raz w roku powinien trwać co najmniej 2 tygodnie. Wtedy bowiem, według badań, organizm może się skutecznie zregenerować. Z praktyki wiemy, że z tymi urlopami jednak różnie bywa.
/ www.pexels.com
Zasady regulujące udzielanie i pobieranie urlopów wypoczynkowych są określone w art. 152 § 1 Kodeksu pracy. Urlop ten ma charakter świadczenia majątkowego, a oznaczy to tyle, że pracownik jest zwolniony z obowiązku wykonywania pracy ale otrzymuje za ten czas wynagrodzenie tak, jakby pracował.

Nieprawidłowości przy udzielaniu urlopów wypoczynkowych odnotowała także Państwowa Inspekcja Pracy, np. w placówkach ochrony zdrowia, ale też w sądownictwie, w tym w TK.

Urlopu wypoczynkowego nie można się zrzec. Jedynie w wyjątkowych okolicznościach może być ona zamieniony na ekwiwalent pieniężny.

Dzieje się tak wtedy, gdy pracownik kończy współpracę z danym pracodawcą. Jednak wtedy, tzw. zwykły pracownik, zwykle jest zmuszony do wykorzystania urlopu w okresie wypowiedzenia, chyba że jest bardzo pracodawcy potrzebny i nie sposób zastąpić go nikim innym.

W tym jednak wypadku decyzja należy do pracodawcy. I tu może powstać kłopot. Kiedy? A no wówczas, gdy o urlopie pracowniczym decyduje w praktyce ów pracownik, jak miało to chociażby miejsce w wypadku Przewodniczącego TK.

Podobnie zdarza się w innych urzędach administracji, nawet jeśli formalnie odpowiedzialnym za „porządkowanie” spraw urlopowych jest inny pracownik, ale temu szefowi podległy. Dlatego właśnie wtedy zdarza się, że odchodzący szef ma setki dni urlop. Mimo to pracuje do końca, a odchodząc musi otrzymać – zgodnie z prawem – wysoki ekwiwalent pieniężny.

Warto też przy okazji przypomnieć, że urlop wypoczynkowy przysługuje za rok, w którym pracownik nabył do niego prawo i powinien być wykorzystany najpóźniej do końca trzeciego kwartału roku następnego. W wypadku roku 2017 będzie to więc 30 września 2018 r.

Jeśli to się nie stanie, urlop staje się urlopem zaległym. Prawo dochodzenia praw do urlopu przedawnia się po 3 latach. Dotyczy to również ekwiwalentu.

Anna Grabowska

 


 

Polecane