Branża hutnicza w województwie opolskim była od dziesiątek lat jedną z największych gałęzi przemysłu w regionie. Kilkadziesiąt tysięcy zatrudnionych pracowników produkowało bardzo szeroki asortyment wyrobów hutniczych. Niestety to już historia. Dzisiaj hutnictwo w województwie opolskim to Alchemia S.A. Oddział Walcownia Rur Andrzej w Zawadzkiem, Huta „Małapanew” Sp. z o. o.  w Ozimku i (koksownia) ArcelorMittal Poland Oddział w Zdzieszowicach zatrudniają w sumie około 3. tysiące pracowników. Dla porównania w latach 70. i 80. było zatrudnionych w tych zakładach około 20. tysięcy pracowników.

Huta Andrzej S.A. w Zawadzkiem obecnie Alchemia S.A. Oddział Walcownia Rur Andrzej w Zawadzkiem

Pierwszy zakład, który dał początek Hucie Andrzej powstał w latach 1836-1840 na lewym brzegu rzeki Małej Panwi. Huta oraz osada przemysłowa, która rozwinęła się wokół niej nazywana była „Zawadzky-Werk”.  W okresie powojennym nazwę zakładów zmieniono na Hutę im. gen. Karola Świerczewskiego. Od 1 kwietnia 1996 roku huta jako przedsiębiorstwo państwowe została przekształcona w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa pod nazwą Huta „ANDRZEJ” S.A. W grudniu 1996 roku huta otrzymała certyfikat ISO 9001 przyznany przez BVQI w Londynie. Przez dziesiątki lat w hucie produkowano w różnych przedziałach czasowych wagony i rozjazdy kolejowe, profile walcowane, odkuwki matrycowane, pręty ciągnione, części maszyn i urządzeń, rury stalowe gorąco i zimno walcowane, ciągnione na zimno, pręty ciągnione, odlewy żeliwne, konstrukcje stalowe, a w czasie III powstania śląskiego montowano nawet pociągi pancerne. Dla wielu pokoleń mieszkańców Zawadzkiego i ościennych miejscowości huta była jedynym żywicielem ich rodzin. Szczególnie bolesna była data 21.02.2003 r., kiedy ogłoszono upadłość Huty Andrzej S.A. Dzisiaj właścicielem huty jest Alchemia S.A. , a Walcownia Rur Andrzej jest jednym z jej oddziałów. Obecnie zakład produkuje rury gorącowalcowane bez szwu.

Sytuacja aktualna:

Walcownia Rur Andrzej i cała branża hutnicza boryka się od początku 2019 roku z dużymi problemami. Podstawowe problemy branży  wynikają  przede wszystkim z polityki Unii Europejskiej,  to ochrona przed nieuczciwą konkurencją, pakiet energetyczny i polityka klimatyczna.  Do tego dochodzi przestarzały park maszynowy.  Organizacja Międzyzakładowa NSZZ ,,Solidarność” w Alchemii S.A.  ciągle podkreśla fakt braku inwestycji  w WRA.

- Kolejne dyrekcje zakładu zgadzają się z nami w tej kwestii, jednak brak zgody Zarządu Alchemii S.A  na inwestycje w park maszynowy  powoduje, że WRA staje się coraz mniej konkurencyjna na rynku rurowym - mówi Dariusz Brzęczek, przewodniczący OM NSZZ „Solidarność” w  Alchemii S.A. Oddział Walcownia Rur Andrzej w Zawadzkiem .  Jesteśmy jedną z nielicznych hut, których właścicielem jest polski inwestor,  wiązaliśmy z tym ogromne nadzieje i  mimo wielu rozczarowań jeszcze się one w nas tlą. 

Obecnie Walcownia Rur Andrzej znajduje się w strukturach Grupy Boryszew S.A. Kryzys związany z koronawirusem  jeszcze nie dotknął zakładu, produkcja i sprzedaż rur  kształtują  się na przyzwoitym poziomie. 

- Mamy nadzieję, że pracownicy będą zdrowi, rynek zbytu się nie zablokuje  a pracodawca nie wykorzysta sytuacji do pogorszenia  pracownikom  warunków płacowych.

NSZZ ,,Solidarność” w Walcowni Rur Andrzej to 320 członków na 500 pracowników i od reaktywacji w roku 2007 corocznie organizował obchody Dnia Hutnika, podtrzymywaliśmy tradycje, które były w mieście zakorzenione od dziesiątek lat.  W tym roku obchodów święta hutniczego niestety nie będzie, zablokował je koronawirus ,  ale jak tylko będzie to możliwe, Msza święta i biesiada hutnicza się odbędzie – zapewnia Brzęczek.

Huta Małapanew Sp. z o. o. w Ozimku Jest to najstarsza huta działająca w Polsce.

Została założona w 1754 roku. Obecnym właścicielem jest Gwarant Grupa Kapitałowa w Katowicach. W latach 70. XX w. zatrudnienie w hucie wynosiło 7 tysięcy pracowników. W 1795 powstał tutaj pierwszy w Europie kontynentalnej metalowy most drogowy. Ważnym wydarzeniem w dziejach ozimskiej huty było wybudowanie żeliwnego mostu wiszącego na Małej Panwi w 1827 roku, który jest wpisany do rejestru zabytków. Huta Małapanew zasłynęła z tego, że w Ozimku zaczęto stosować koks do wytopów wielkopiecowych. Tu po raz pierwszy na kontynencie europejskim, w 1789 roku dokonano wsadu rudy i koksu, zamiast węgla drzewnego. Niemal równocześnie z zastosowaniem koksu, wprowadzano inne innowacje. W hucie produkowano odlewane części do maszyn parowych, cylindrów, kół, łańcuchów, mostów, filarów, krat, nagrobków. Od 1993 roku huta przeszła bolesną restrukturyzację, która trwała do 2004 roku. W wyniku tych działań wyodrębniono z Huty wiele spółek, a zatrudnienie w Hucie Małapanew zmniejszyło się kilkunastokrotnie. 22 września 2004 r. w wyniku dalszej restrukturyzacji organizacyjno - własnościowej MAŁAPANEW Zakłady Odlewnicze wróciła do historycznej nazwy HUTA MAŁAPANEW Spółka z o.o. kontynuując 250-letnie tradycje hutnicze i odlewnicze w Ozimku. Obecnie jest jednym z największych w Polsce producentów odlewów staliwnych. Główne asortymenty produkcji, to: odlewy surowe i obrobione, walce hutnicze, części do maszyn (koła jezdne suwnic, osprzęt walcowniczy).

Sytuacja aktualna:

- Czas pracy pracowników i wynagrodzenie od 1 kwietnia br. na mocy zawartego przez pracodawcę ze wszystkimi działającymi w hucie związkami zawodowymi zostały pomniejszone o 10% - informuje Artur Krzewica, przewodniczący Huty „Małapanew”  Sp. z o. o. w Ozimku. Z uwagi na ograniczenia kadrowe spowodowane objęciem części pracowników kwarantanną zostały wstrzymane urlopy wypoczynkowe. Pracodawca zapewnia nam niezbędne środki ochrony osobistej przed koronawirusem. Póki co pracujemy – mówi Krzewica. W tym roku nasze święto ograniczyliśmy do Mszy św., zostanie odprawiona 2 maja w kościele w Ozimku. Zgodnie z obecnymi wytycznymi może w niej uczestniczyć 111 osób - dodaje przewodniczący.

ArcelorMittal Poland  Zdzieszowice

Zakłady zbudowano w latach 1930-32 jako Schaffgotsch Benzin Werke GMBH. Pierwszą 60-komorową baterię typu Still uruchomiono w 1932 roku, a drugą w 1938 roku. Wskutek działań wojennych uległy one dewastacji, ale w latach 50. przywrócono je do ruchu. ArcelorMittal Poland Oddział w Zdzieszowicach to dziś nie tylko największa, ale i jedna z najbardziej nowoczesnych koksowni w Europie. W każdym z tych zakładów działa od początku swojego istnienia NSZZ ,,Solidarność” . Funkcjonujące Organizacje Związkowe NSZZ ,,Solidarność’’ nigdy nie zapomniały o tradycji związanej ze świętem hutniczym i o swoim patronie św Florianie.

Sytuacja aktualna:

- Koksownia produkuje około 4 mln ton koksu, jest to około 40% produkcji krajowej. Oprócz koksu opałowego i metalurgicznego zakład produkuje gaz koksowniczy, smołę, benzol i płynną siarkę. 31 grudnia 2010 r. Zakłady Koksownicze ,,Zdzieszowice'' zostały wykupione i połączone ze spółką ArcelorMittal Poland S.A. w Dąbrowie Górniczej. Na dzień dzisiejszy w Zakładzie pracuje około 1500 osób – mówi Zbigniew Wesoły, przewodniczący OM NSZZ „Solidarność” w ArcelorMittal Poland S.A.  Oddzial Zdzieszowice. Obecnie, biorąc pod uwagę sytuację związaną z COVID19 wprowadzono, uzgodnienia w sprawie działań w okresie zmiennej sytuacji produkcyjne, tj. wyłączono na gorąco dwie baterie systemu zasypowego: baterie 7 i 8 oraz skierowano około 100 osób na Home office - praca zdalna i postojowe – dodaje Wesoły.

Marzena Kucz