Pirydoksyna - co to jest?

Pirydoksyna to organiczny związek chemiczny będący pochodną pirydyny.

To jedna z form witaminy B6. Choć pojęcie "pirydoksyna" jest stosowane wymiennie z pojęciem "witamina B6", tak naprawdę w skład witaminy B6 wchodzą trzy różne związki, a mianowicie:

• pirydoksyna,
• pirydoksal,
• pirydoksamina.

Substancje te różnią się grupą funkcyjną w swoich budowach.

Źródła pirydoksyny w żywności

Witamina B6 występuje zarówno w produktach pochodzenia zwierzęcego, jak i w żywności roślinnej. Do jej źródeł można zaliczyć m.in.:

• kaszę gryczaną,
• mięso - drobiowe i wieprzowe,
• ryby,
• podroby,
• ziemniaki,
• jaja,
• fasolę,
• orzechy,
• awokado,
• pełnoziarniste produkty zbożowe.

Biodostępność witaminy B6 szacuje się na mniej więcej 75% ze zróżnicowanej diety.

Właściwości i rola pirydoksyny w organizmie człowieka

Pirydoksyna stanowi kofaktor wielu enzymów. Jest niezbędna do biosyntezy i degradacji aminokwasów. Bierze także udział w przemianach cukrów i kwasów tłuszczowych. Ma duży wpływ na procesy glikogenolizy i glikogenezy. Stanowi także ważny element hemoglobiny i warunkuje jej właściwą syntezę.

Witamina B6 korzystnie wpływa na funkcjonowanie układu nerwowego, a zwłaszcza na syntezę przekaźników nerwowych, takich jak dopamina czy serotonina. Tym samym może oddziaływać na poprawę samopoczucia i kondycję psychiczną.

Dodatkowo pirydoksyna wspiera układ immunologiczny, uczestniczy w produkcji przeciwciał i limfocytów oraz innych komórek odpornościowych.

Wyróżnia się także aktywnością antyoksydacyjną, może więc neutralizować wolne rodniki i reaktywne formy tlenu. Ponadto związek ułatwia przyswajanie magnezu, żelaza i witaminy B12.

Witamina B6 wspiera także prawidłową syntezę cysteiny i umożliwia usuwanie homocyteiny z ustroju. Wykazuje również właściwości przeciwzapalne, może regulować pracę gruczołów łojowych i zapobiegać powstawaniu zaskórników.

Pirydoksyna jest również niezwykle ważna wśród kobiet w ciąży, gdyż może chronić dziecko przed rozwojem wad układu sercowo-naczyniowego, zmniejszać ryzyko problemów neurologicznych, a także rozszczepu wargi i podniebienia. W czasie ciąży może też zmniejszać ryzyko pojawienia się stanu przedrzucawkowego.

Zapotrzebowanie na pirydoksynę

Zapotrzebowanie na pirydoksynę jest zróżnicowane i zależy od wieku, płci i stanu fizjologicznego.

Zgodnie z Normami Żywienia opracowanymi dla populacji polskiej przez Instytut Żywności i Żywienia, zapotrzebowanie na witaminę B6 określa się na poziomie zalecanego dziennego spożycia (RDA) i jest ono następujące:

• Dla dzieci 1-9 lat wynosi 0,5-1,0 mg pirydoksyny na dobę,
• Dla młodzieży 10-18 lat kształtuje się na poziomie 1,2-1,3 mg na dobę,
• Wśród osób dorosłych spożycie witaminy B6 powinno wynosić 1,3-1,7 mg każdego dnia,
• W ciąży zapotrzebowanie wzrasta do 1,9 mg na dobę, z kolei w okresie laktacji do 2,0 mg.

Zwiększone zapotrzebowanie można zauważyć m.in. wśród osób starszych i nadużywających alkoholu.

Niedobór pirydoksyny w ustroju

Niedobór pirydoksyny można zaobserwować wśród osób stosujących nieprawidłową dietę oraz wśród stosujących niektóre leki, np. przeciwgruźlicze. Niewystarczający poziom witaminy B6 można też zauważyć wśród osób cierpiących na choroby nerek, celiakię, reumatoidalne zapalenie stawów czy inne choroby autoimmunologiczne.

Do objawów obniżonego poziomu witaminy B6 można zaliczyć m.in.:

• apatię,
• znaczne pogorszenie nastroju,
• senność,
• nerwowość,
• wzrost podatności na infekcje i spadek odporności,
• egzemę,
• wysypkę,
• łojotokowe zapalenie skóry,
• suchość skóry.

Nadmiar pirydoksyny w organizmie

Witamina B6 to substancja rozpuszczalna w wodzie, której nadmiar jest wydalany z organizmu wraz z moczem. Spożywanie sporadycznie większych ilości pirydoksyny nie przyczynia się do wystąpienia działań niepożądanych.

Długotrwałe przyjmowanie znacznie wyższych dawek witaminy B6 niż zalecane, może jednak skutkować wystąpieniem objawów, takich jak mrowienie kończyn, drętwienie ciała i zanik czucia czy problemy z koordynacją ruchową.

Nadmiar pirydoksyny w organizmie najczęściej może wynikać z błędnego stosowania suplementów diety.

Suplementy diety bogate w pirydoksynę

Witamina B6 jest dobrze wchłaniana z pożywienia. Jej absorpcję może zakłócić jednak niedostateczna podaż magnezu. Ponadto mimo powszechnego dostępu do produktów spożywczych będących źródłem pirydoksyny, niekiedy można zaobserwować w społeczeństwie niedobór tego związku.

Wynika on najczęściej ze stosowania źle zbilansowanej diety, choć może być spowodowany również nadużywaniem alkoholu, nadmiarem białka w diecie, wykonywaniem ciężkiej pracy fizycznej lub umysłowej albo chorobami przewlekłymi.

Wówczas dobrym rozwiązaniem jest włączenie do codziennego jadłospisu suplementów diety, które stanowią świetne źródło pirydoksyny. Warto sięgnąć po witaminę B complex, która zawiera oprócz witaminy B6, również inne witaminy z tej grupy. Witaminy z grupy b znajdziemy m.in. w produkcie OstroVit Vitamin B Complex, który jest dostępny pod adresem: https://ostrovit.com/pl/products/ostrovit-witamina-b-complex-90-tabletek-16713.html Kompleksowa suplementacja pomoże uzupełnić niedobory składników w organizmie i może pozytywnie wpłynąć na nastrój, i samopoczucie.