Święci Cyryl i Metody – patroni Europy, Apostołowie Słowian

Święci Cyryl i Metody, Apostołowie Słowian, są otaczani kultem zarówno w Kościele rzymskim jak i w Kościołach wschodnich. W 1980 r. papież Jan Paweł II ogłosił ich współpatronami Europy – po św. Benedykcie, a przed św. Edytą Stein i św. Brygidą Szwedzką i św. Katarzyną ze Sieny. W prawosławiu braciom przysługuje zaszczytny tytuł: Równi Apostołom. "Od nich płynie także zachęta dla chrześcijan i ludzi naszej epoki, aby razem budować jedność" - pisał Jan Paweł II w encyklice im poświęconej „Slavorum Apostoli”. Dziś przypada ich liturgiczne wspomnienie.
święci Cyryl i Metody/Uroš Predić (1857–1953) Święci Cyryl i Metody – patroni Europy, Apostołowie Słowian
święci Cyryl i Metody/Uroš Predić (1857–1953) / wikipedia/public_domain

Cyryl i Metody – Apostołowie Słowian, twórcy alfabetu słowiańskiego i tłumacze tekstów liturgicznych, zwani Braćmi Sołuńskimi – urodzili się w Salonikach (dawnej Tesalonice) w Cesarstwie Bizantyjskim. Leżące na pograniczu Słowiańszczyzny miasto miało także słowiańską nazwę Sołuń. W Cesarstwie stanowiło ważne centrum handlowe, rozbrzmiewające wieloma językami, także słowiańskimi.

Współpatroni Europy

Papież Jan Paweł II wkrótce po wyborze na Stolicę Piotrową wybrał ich jako współpatronów Europy (listem apostolskim „Egregiae virtutis” z 31 grudnia 1980 roku). Ojciec Święty chciał przez to zaznaczyć, jak ważna dla niego jest misja reintegracji Europy, podzielonej z powodu istnienia bloku państw komunistycznych i żelaznej kurtyny. 

Już podczas pierwszej pielgrzymki do Polski w czerwcu 1979 r. papież skierował w Gnieźnie pamiętne słowa do narodów Europy: „Czyż Chrystus tego nie chce, czy Duch Święty tego nie rozrządza, ażeby ten Papież-Polak, Papież-Słowianin, właśnie teraz odsłonił duchową jedność chrześcijańskiej Europy, na którą składają się dwie wielkie tradycje: Zachodu i Wschodu”.

W kilka lat później w 1985 roku, w 1100. rocznicę śmierci Metodego († 885), papież wydał encyklikę „Slavorum Apostoli” (Apostołowie Słowian). Pisał w niej: "Realizując własny charyzmat Cyryl i Metody wnieśli decydujący wkład w budowę Europy nie tylko jako wspólnoty wiary chrześcijańskiej, ale także jako organizmu państwowego i kulturowego”. 

I proroczo dodawał: „Dzisiaj również nie ma innej drogi do przezwyciężenia napięć i naprawienia rozłamów czy usunięcia zarówno w Europie, jak i w świecie antagonizmów, które zagrażają wywołaniem straszliwego zniszczenia życia i wartości. Być chrześcijaninem w naszych czasach oznacza być twórcą komunii w Kościele i w społeczeństwie".

„Ich dzieło stanowi wybitny wkład w tworzenie się wspólnych korzeni Europy” – podsumowywał Jan Paweł II i dodawał: "Od nich płynie także zachęta dla chrześcijan i ludzi naszej epoki, aby razem budować jedność".

Święci Cyryl i Metody byli więc dla papieża Słowianina patronami jednej, zjednoczonej Europy – Europy „dwóch płuc”. Ale także ekumenicznego zbliżenia, gdyż jak wielokrotnie powtarzał, Kościół powinien „oddychać obydwoma płucami – wschodnim i zachodnim”. 

Kim byli?

Św. Cyryl (chrzcielne imię Konstanty) urodził się w 826 r. w rodzinie wyższego urzędnika cesarskiego. Po studiach w Konstantynopolu został bibliotekarzem przy świątyni Hagia Sophia. Wkrótce jednak porzucił życie dworskie i usunął się do klasztoru. Pod wpływem nalegań zgodził się prowadzić wykłady z filozofii w szkole cesarskiej i tam, dzięki wybitnej mądrości, otrzymał przydomek "Filozofa". Wkrótce i tę posadę porzucił, udał się na górę Olimp, gdzie dołączył do swojego starszego brata, Metodego. Na zlecenie cesarza obaj prowadzili misje w Bułgarii i na Morawach. 

Cyryl przetłumaczył Pismo Święte i księgi liturgiczne na język starosłowiański. Stworzył alfabet pisma staro-cerkiewno-słowiańskiego (głagolica). Odważnie stosowana przez Braci Sołuńskich zasada inkulturacji budziła często wrogość duchowieństwa zachodniego. Święci byli nawet prześladowani i oskarżani o herezję. Na wezwanie papieża Cyryl udał się wraz z Metodym do Rzymu, gdzie przeczuwając bliską śmierć wstąpił do greckiego klasztoru i tam dopiero przybierał imię Cyryl. Zmarł 14 lutego 869 r.

Św. Metody - na chrzcie prawdopodobnie otrzymał imię Michał. Urodził się ok. 815 r. W młodości był archontem, czyli zarządcą jednej z prowincji cesarstwa. W 840 r. porzucił urząd i wstąpił do klasztoru na górze Olimp, gdzie wkrótce został przełożonym. Następnie razem ze swoim bratem uczestniczył z misjach słowiańskich. 

Po śmierci Cyryla papież Hadrian II udzielił Metodemu święceń biskupich i ustanowił go arcybiskupem Panonii (Węgry) i Moraw. Jako biskup kontynuował ewangelizację Słowian. Z powodu wprowadzania obrządku słowiańskiego był jednak atakowany, a nawet więziony przez abp. Salzburga. Po interwencji papieża i kolejnej wizycie w Rzymie udał się do Konstantynopola, gdzie zdał sprawę ze swojej działalności patriarsze Focjuszowi. Zmarł w Welehradzie 6 kwietnia 885 r.

Wśród dokumentów znalezionych po śmierci Metodego odkryto jego list do księcia Wiślan z napomnieniem, by nie utrudniał pracy misjonarzom. Kiedy w 1977 r. w Wiślicy odkryto chrzcielnicę z IX w. niektórzy historycy wysunęli tezę, że misjonarze Metodego dotarli aż do ziem polskich.

Kult i ikonografia

W 1880 r. papież Leon XIII rozszerzył kult obu świętych na cały Kościół powszechny. 

Święci bracia są otoczeni największym kultem przede wszystkim w Kościele prawosławnym, ale też od początku czczeni byli w Krakowie i na Śląsku. 

Bracia Cyryl i Metody w ikonografii przedstawiani są prawie zawsze w szatach biskupich albo jako biskup i mnich, czasem Metody ma w ręku obraz Sądu Ostatecznego, a Cyryl ukazany jest w długim płaszczu filozofa. Ich atrybuty tą księgi i zwój pisma z alfabetem słowiańskim. 

Imię Cyryl pochodzi od greckiego słowa "kyrios" (pan, bóg, władca). U Słowian wschodnich imię to przyjęło postać Kirył. Imię Metody pochodzi od greckiego słowa "methodus" (sposób postępowania). Ich wspomnienie w Kościele rzymskim obchodzone jest 14 lutego, a w Kościołach tradycji wschodniej 11 maja.

gie, OP / Warszawa


Oceń artykuł
Wczytuję ocenę...

 

POLECANE
Król Karol III potrzebuje pomocy. Zamek Balmoral wydał komunikat z ostatniej chwili
Król Karol III potrzebuje pomocy. Zamek Balmoral wydał komunikat

Król Karol III szuka nowych pracowników. Zamek Balmoral w hrabstwie Aberdeenshire w Szkocji wydał komunikat dla wszystkich zainteresowanych.

Donald Trump: Nie dajcie się zwieźć! To jest proces Bidena z ostatniej chwili
Donald Trump: Nie dajcie się zwieźć! To jest proces Bidena

- Nie dajcie się zwieźć. To jest proces Bidena, wszystkie takie są. Chodzi o ingerencję w wybory. To smutne - napisał Donald Trump w mediach społecznościowych, komentując proces przeciwko niemu.

Odchodzę. Ważny polityk PiS wydał oświadczenie z ostatniej chwili
"Odchodzę". Ważny polityk PiS wydał oświadczenie

Polityk PiS Tomasz Poręba wydał zaskakujące dla wielu oświadczenie w mediach społecznościowych.

Zbigniew Czerwiński:  Poznaniacy Platformą się nie najedzą z ostatniej chwili
Zbigniew Czerwiński: Poznaniacy Platformą się nie najedzą

Gwarantuję ci Jacku, to nie będzie łatwa kadencja - powiedział w poniedziałek kandydat Zjednoczonej Prawicy na prezydenta Poznania Zbigniew Czerwiński. Zapowiedział jednak, że Zjednoczona Prawica będzie współpracować z prezydentem miasta w realizacji dobrych zmian dla mieszkańców.

Szkodliwy wpływ na zdrowie. GIS wydał komunikat z ostatniej chwili
"Szkodliwy wpływ na zdrowie". GIS wydał komunikat

Główny Inspektorat Sanitarny wydał w poniedziałek ostrzeżenie dotyczące określonych partii mąki migdałowej ze względu na przekroczenia najwyższego dopuszczalnego poziomu aflatoksyn. Aflatoksyny to substancje produkowane przez grzyby pleśniowe, które mają szkodliwy wpływ na zdrowie człowieka.

Ukraiński oficer posądzany o udział w sabotażu Nord Stream miał zaginąć w tajemniczych okolicznościach z ostatniej chwili
Ukraiński oficer posądzany o udział w sabotażu Nord Stream miał zaginąć w tajemniczych okolicznościach

Jak podaje portal BiznesAlert.pl, ukraiński oficer Roman Czerwiński, wobec którego wiele mediów spekulowało, że przygotowywał uszkodzenie gazociągów Nord Stream 1 i Nord Stream 2, zaginął w tajemniczych okolicznościach.

Afera po El Clasico: prezes Barcelony żąda powtórzenia meczu z ostatniej chwili
Afera po "El Clasico": prezes Barcelony żąda powtórzenia meczu

- Jeśli po przeanalizowaniu tej dokumentacji klub uzna, że doszło do błędu w ocenie akcji, a tak właśnie myślimy, to wdrożymy wszystkie odpowiednie działania, by odwrócić tę sytuację, nie wykluczając oczywiście działań prawnych, które mogą być potrzebne. Jeśli potwierdzone zostanie, że to był legalny gol, a tak właśnie myślimy, ruszymy dalej i poprosimy o powtórzenie meczu, jak wydarzyło się to w meczu w Europie z powodu błędu VAR-u - powiedział prezes FC Barcelony Joan Laporta po "El Clasico".

Dramat w Tatrach. Nie żyje narciarz i ratownik GOPR z ostatniej chwili
Dramat w Tatrach. Nie żyje narciarz i ratownik GOPR

Media obiegła wiadomość o tragicznym zdarzeniu w Tatrach. Nie żyje Michał Wojarski, który był nie tylko miłośnikiem góry, ale także narciarzem oraz ratownikiem GOPR. Należał m.in. do krakowskiego Klubu Wysokogórskiego i był ceniony w swoim środowisku.

Niemiecki koncern wycofuje się z Rosji. Dopiero z ostatniej chwili
Niemiecki koncern wycofuje się z Rosji. Dopiero

Ponad 2 lata od rozpoczęcia brutalnej inwazji Rosji na Ukrainę, niemiecka firma Knauf kończy prowadzenie swojej działalności w Rosji.

Premier Wielkiej Brytanii i szef NATO z wizytą w Polsce. Podano termin z ostatniej chwili
Premier Wielkiej Brytanii i szef NATO z wizytą w Polsce. Podano termin

Premier Donald Tusk poinformował, że we wtorek wizytę w Polsce złożą premier Wielkiej Brytanii Rishi Sunak i sekretarz generalny NATO Jens Stoltenberg. To dalszy ciąg misji rozbudowywania pozycji Polski w kwestii polityki bezpieczeństwa - dodał.

REKLAMA

Święci Cyryl i Metody – patroni Europy, Apostołowie Słowian

Święci Cyryl i Metody, Apostołowie Słowian, są otaczani kultem zarówno w Kościele rzymskim jak i w Kościołach wschodnich. W 1980 r. papież Jan Paweł II ogłosił ich współpatronami Europy – po św. Benedykcie, a przed św. Edytą Stein i św. Brygidą Szwedzką i św. Katarzyną ze Sieny. W prawosławiu braciom przysługuje zaszczytny tytuł: Równi Apostołom. "Od nich płynie także zachęta dla chrześcijan i ludzi naszej epoki, aby razem budować jedność" - pisał Jan Paweł II w encyklice im poświęconej „Slavorum Apostoli”. Dziś przypada ich liturgiczne wspomnienie.
święci Cyryl i Metody/Uroš Predić (1857–1953) Święci Cyryl i Metody – patroni Europy, Apostołowie Słowian
święci Cyryl i Metody/Uroš Predić (1857–1953) / wikipedia/public_domain

Cyryl i Metody – Apostołowie Słowian, twórcy alfabetu słowiańskiego i tłumacze tekstów liturgicznych, zwani Braćmi Sołuńskimi – urodzili się w Salonikach (dawnej Tesalonice) w Cesarstwie Bizantyjskim. Leżące na pograniczu Słowiańszczyzny miasto miało także słowiańską nazwę Sołuń. W Cesarstwie stanowiło ważne centrum handlowe, rozbrzmiewające wieloma językami, także słowiańskimi.

Współpatroni Europy

Papież Jan Paweł II wkrótce po wyborze na Stolicę Piotrową wybrał ich jako współpatronów Europy (listem apostolskim „Egregiae virtutis” z 31 grudnia 1980 roku). Ojciec Święty chciał przez to zaznaczyć, jak ważna dla niego jest misja reintegracji Europy, podzielonej z powodu istnienia bloku państw komunistycznych i żelaznej kurtyny. 

Już podczas pierwszej pielgrzymki do Polski w czerwcu 1979 r. papież skierował w Gnieźnie pamiętne słowa do narodów Europy: „Czyż Chrystus tego nie chce, czy Duch Święty tego nie rozrządza, ażeby ten Papież-Polak, Papież-Słowianin, właśnie teraz odsłonił duchową jedność chrześcijańskiej Europy, na którą składają się dwie wielkie tradycje: Zachodu i Wschodu”.

W kilka lat później w 1985 roku, w 1100. rocznicę śmierci Metodego († 885), papież wydał encyklikę „Slavorum Apostoli” (Apostołowie Słowian). Pisał w niej: "Realizując własny charyzmat Cyryl i Metody wnieśli decydujący wkład w budowę Europy nie tylko jako wspólnoty wiary chrześcijańskiej, ale także jako organizmu państwowego i kulturowego”. 

I proroczo dodawał: „Dzisiaj również nie ma innej drogi do przezwyciężenia napięć i naprawienia rozłamów czy usunięcia zarówno w Europie, jak i w świecie antagonizmów, które zagrażają wywołaniem straszliwego zniszczenia życia i wartości. Być chrześcijaninem w naszych czasach oznacza być twórcą komunii w Kościele i w społeczeństwie".

„Ich dzieło stanowi wybitny wkład w tworzenie się wspólnych korzeni Europy” – podsumowywał Jan Paweł II i dodawał: "Od nich płynie także zachęta dla chrześcijan i ludzi naszej epoki, aby razem budować jedność".

Święci Cyryl i Metody byli więc dla papieża Słowianina patronami jednej, zjednoczonej Europy – Europy „dwóch płuc”. Ale także ekumenicznego zbliżenia, gdyż jak wielokrotnie powtarzał, Kościół powinien „oddychać obydwoma płucami – wschodnim i zachodnim”. 

Kim byli?

Św. Cyryl (chrzcielne imię Konstanty) urodził się w 826 r. w rodzinie wyższego urzędnika cesarskiego. Po studiach w Konstantynopolu został bibliotekarzem przy świątyni Hagia Sophia. Wkrótce jednak porzucił życie dworskie i usunął się do klasztoru. Pod wpływem nalegań zgodził się prowadzić wykłady z filozofii w szkole cesarskiej i tam, dzięki wybitnej mądrości, otrzymał przydomek "Filozofa". Wkrótce i tę posadę porzucił, udał się na górę Olimp, gdzie dołączył do swojego starszego brata, Metodego. Na zlecenie cesarza obaj prowadzili misje w Bułgarii i na Morawach. 

Cyryl przetłumaczył Pismo Święte i księgi liturgiczne na język starosłowiański. Stworzył alfabet pisma staro-cerkiewno-słowiańskiego (głagolica). Odważnie stosowana przez Braci Sołuńskich zasada inkulturacji budziła często wrogość duchowieństwa zachodniego. Święci byli nawet prześladowani i oskarżani o herezję. Na wezwanie papieża Cyryl udał się wraz z Metodym do Rzymu, gdzie przeczuwając bliską śmierć wstąpił do greckiego klasztoru i tam dopiero przybierał imię Cyryl. Zmarł 14 lutego 869 r.

Św. Metody - na chrzcie prawdopodobnie otrzymał imię Michał. Urodził się ok. 815 r. W młodości był archontem, czyli zarządcą jednej z prowincji cesarstwa. W 840 r. porzucił urząd i wstąpił do klasztoru na górze Olimp, gdzie wkrótce został przełożonym. Następnie razem ze swoim bratem uczestniczył z misjach słowiańskich. 

Po śmierci Cyryla papież Hadrian II udzielił Metodemu święceń biskupich i ustanowił go arcybiskupem Panonii (Węgry) i Moraw. Jako biskup kontynuował ewangelizację Słowian. Z powodu wprowadzania obrządku słowiańskiego był jednak atakowany, a nawet więziony przez abp. Salzburga. Po interwencji papieża i kolejnej wizycie w Rzymie udał się do Konstantynopola, gdzie zdał sprawę ze swojej działalności patriarsze Focjuszowi. Zmarł w Welehradzie 6 kwietnia 885 r.

Wśród dokumentów znalezionych po śmierci Metodego odkryto jego list do księcia Wiślan z napomnieniem, by nie utrudniał pracy misjonarzom. Kiedy w 1977 r. w Wiślicy odkryto chrzcielnicę z IX w. niektórzy historycy wysunęli tezę, że misjonarze Metodego dotarli aż do ziem polskich.

Kult i ikonografia

W 1880 r. papież Leon XIII rozszerzył kult obu świętych na cały Kościół powszechny. 

Święci bracia są otoczeni największym kultem przede wszystkim w Kościele prawosławnym, ale też od początku czczeni byli w Krakowie i na Śląsku. 

Bracia Cyryl i Metody w ikonografii przedstawiani są prawie zawsze w szatach biskupich albo jako biskup i mnich, czasem Metody ma w ręku obraz Sądu Ostatecznego, a Cyryl ukazany jest w długim płaszczu filozofa. Ich atrybuty tą księgi i zwój pisma z alfabetem słowiańskim. 

Imię Cyryl pochodzi od greckiego słowa "kyrios" (pan, bóg, władca). U Słowian wschodnich imię to przyjęło postać Kirył. Imię Metody pochodzi od greckiego słowa "methodus" (sposób postępowania). Ich wspomnienie w Kościele rzymskim obchodzone jest 14 lutego, a w Kościołach tradycji wschodniej 11 maja.

gie, OP / Warszawa



Oceń artykuł
Wczytuję ocenę...

 

Polecane
Emerytury
Stażowe