Konsultant Krajowy w dziedzinie Transplantologii: Generyk może nie zapewnić optymalnego leczenia

Podanie pacjentowi po transplantacji leku generycznego może doprowadzić, w najgorszym przypadku, do odrzucenia przeszczepu. Lekarze nieczęsto bowiem znają rzeczywistą siłę działania leku oraz farmakodynamikę, a co za tym idzie nie wiedzą, jak lek dawkować – mówi prof. dr hab. med. Lech Cierpka, Konsultant Krajowy w dziedzinie Transplantologii Klinicznej w rozmowie z Andrzejem Berezowskim.
T. Gutry
T. Gutry / TS
- Ministerstwo Zdrowia zmieniło listę leków refundowanych. Pacjenci po przeszczepach skarżą się, że gwałtownie wzrastają ceny leków, które muszą brać. Opakowanie jednego z leków, za które pacjent płacił 42 złote, teraz będzie kosztowało 302 złote. 
- Ministerstwo Zdrowia z powodów ekonomicznych zdecydowało się zastąpić oryginalne leki generykami, czyli lekami odtwórczymi,  ich tańszymi zamiennikami. Zgodnie z ustawą o refundacji podstawę limitu w danej grupie leków stanowi najwyższa spośród najniższej ceny hurtowej za lek, który zwykle jest generykiem. Producenci leków droższych, w tym oryginalnych, od dnia opublikowania listy mają 30 dni, aby obniżyć ceny hurtowe swoich produktów i tym samym stać się cenowo konkurencyjnym.

- Dlaczego Ministerstwo zdecydowało się na taki krok?
- Wyobraźmy sobie, że kupiliśmy nowy samochód. Uległ wypadkowi. Chcemy, aby do jego naprawy użyto oryginalnych część, tymczasem ubezpieczyciel uważa, że równie dobrze do naprawy można użyć tańszych zmieników.  
Ponadto umieszczenie generyków na liście leków refundowanych jest formą nacisku na producentów oryginalnych leków, aby obniżyli ich ceny. Część z producentów z pewnością to zrobi, część zdecyduje się wycofać swoje produkty z polskiego rynku. 

- Samochód po naprawie, niezależnie czy warsztat zastosuje części oryginalne, czy zamienniki, będzie jeździł (przynajmniej powinien). A jak jest z lekami? Czy dla pacjenta jest wszystko jedno, czy jest leczony przy pomocy oryginalnych leków, czy generyków?
- Nie jest. Lek odtwórczy, czyli zamiennik leku oryginalnego zawiera tę samą substancję czynną.  Substancje czynne leków odtwórczych, by obniżyć ich cenę są kupowane u producentów w Chinach czy Indiach. Lekarz na podstawie opisu dawki i substancji czynnej na opakowaniu przepisuje lek. Problem polega na tym, że siła działania konkretnej dawki leku oraz farmakodynamika substancji czynnej może odbiegać od deklarowanej . 
Dodatkowo importerzy generyków nie mają dobrze rozwiniętej sieci dystrybucji leków. To powoduje, że na terenie kraju mogą występować początkowo niedobory w zaopatrzeniu, a co za tym idzie pacjent będzie musiał kupować leki z poza listy leków refundowanych lub w ogóle nie będzie miał dostępu do potrzebnych mu preparatów. 

- Co może spowodować zastosowanie niewłaściwego leku?
- Nawet odrzucenie przeszczepu. Dlatego lekarze niechętnie decydują się na stosowanie nowo wprowadzanych leków generycznych. Nie lubią stosować leków, do których nie nabrali jeszcze zaufania. Również pacjenci nie lubią, gdy znany im lek zastępowany jest nieznanym.  

- Czy ministerstwo konsultowało z panem profesorem możliwość zamiany leków oryginalnych, czy dotychczas szeroko  stosowanych na nowe generyki?
- Nie było takich konsultacji. Napisałem w tej prawie pismo do ministerstwa, w którym sugerowałem, aby wprowadzić okres przejściowy przechodzenia od leków oryginalnych, czy znanych szeroko stosowanych leków odtwórczych  na nowe leki generyczne, tak aby lekarze mogli się dokładnie zapoznać z ich rzeczywistym działaniem. 
Można było również ustawić progi dopłat do leków tak, aby pacjent miał wybór: kupuje tańszy zamiennik lub nieco droższy lek oryginalny. W przypadku, gdy lek oryginalny nie jest refundowany, jego koszt zakupu przekracza możliwości większości pacjentów. Przykładowo jeden z oryginalnych leków przeciwwirusowych stosowanych w transplantologii będzie teraz kosztował 1057 złotych. To powoduje, że pacjent jest skazany na nowo wprowadzony lek generyczny.    

- I?
- Działania ministerstwa poprzez gwałtowne zmiany na liście leków refundowanych wprowadzają elementy niepewności i ryzyka. Leki generyczne to oszczędność, która jednak nie zawsze przekłada się na jakość leczenia i spokój pacjenta. Generalnie nie jestem przeciwnikiem leków odtwórczych, bo szereg leków generycznych pozyskało zaufanie lekarzy i pacjentów. Pacjenci jednak chcą mieć pewność, że otrzymają odpowiedniki leków oryginalnych o takim samym działaniu i właściwych dawkach odpowiednich dla nich leków. Nowe generyki pojawiające się na liście leków refundowanych, gdzie jedynym kryterium jest cena, takiej pewności w pełni nie dają. 

Prof. dr med. Lech Cierpka jest jednym z najbardziej cenionych specjalistów w kraju w dziedzinie transplantologii klinicznej. Brał udział w innowacyjnych zabiegach przeprowadzonych w Śląskim Centrum Chorób Serca. Kieruje Kliniką Chirurgii Ogólnej, Naczyniowej i Transplantacyjnej w Szpitalu Klinicznym im. Andrzeja Mielęckiego w Katowicach, gdzie wykonuje się przeszczepy nerek, trzustki i wątroby. Jest również specjalistą chirurgii ogólnej, angiologii oraz chirurgii naczyniowej. W 1983 roku obronił pracę doktorską, a w 1989 roku uzyskał stopień naukowy doktora habilitowanego.  W 1999 roku Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski wręczył mu akt nadania tytułu naukowego profesora. 

Artykuł pochodzi z Tygodnika Solidarność

#REKLAMA_POZIOMA#

 

POLECANE
Jako najważniejszego partnera Polski Polacy wskazali USA. UE na drugim miejscu Wiadomości
Jako najważniejszego partnera Polski Polacy wskazali USA. UE na drugim miejscu

W najnowszym sondażu przeprowadzonym przez United Surveys na zlecenie Wirtualnej Polski Polacy zostali zapytani o kluczowych partnerów kraju w kwestiach bezpieczeństwa i polityki zagranicznej w 2026 roku.

UE zwołuje spotkanie przywódców w sprawie Grenlandii z ostatniej chwili
UE zwołuje spotkanie przywódców w sprawie Grenlandii

Przewodniczący Rady Europejskiej Antonio Costa poinformował w niedzielę, że w najbliższych dniach planuje zwołać nadzwyczajne posiedzenie unijnych przywódców w sprawie Grenlandii. Według źródeł unijnych miałoby się ono odbyć w najbliższy czwartek, 22 stycznia.

Pałac Buckingham: Nowe doniesienia ws. księżnej Kate Wiadomości
Pałac Buckingham: Nowe doniesienia ws. księżnej Kate

Księżna Kate ponownie przyciągnęła uwagę mediów, tym razem swoim nietypowym zachowaniem podczas oficjalnego spotkania. W czwartek, 15 stycznia, żona księcia Williama odwiedziła Windsor, aby spotkać się z angielską kadrą rugby kobiet.

Warszawa bez wody w kilku dzielnicach. Mróz wywołuje kolejne awarie Wiadomości
Warszawa bez wody w kilku dzielnicach. Mróz wywołuje kolejne awarie

W Warszawie silny mróz znów daje się we znaki. W niedzielę, 18 stycznia, MPWiK zgłosiło osiem awarii w siedmiu dzielnicach, przez co 83 adresy nie mają wody.

Grafzero: Co się kręci w Polsce 2026? z ostatniej chwili
Grafzero: Co się kręci w Polsce 2026?

Polskie premiery filmowe 2026! Postapokalipsa, filmy historyczne, dramaty obyczajowe i wiele innych. Grafzero vlog literacki sprawdza co warto obejrzeć w 2026 roku.

Astronomowie nie kryją zaskoczenia. Ten obiekt nie był aktywny od 100 mln lat Wiadomości
Astronomowie nie kryją zaskoczenia. Ten obiekt nie był aktywny od 100 mln lat

W odległej galaktyce o nazwie J1007+3540 astronomowie zaobserwowali niezwykłe zjawisko. Supermasywna czarna dziura znajdująca się w jej centrum po bardzo długim okresie ciszy znów wykazała aktywność. Przez niemal 100 milionów lat była uśpiona, a teraz najwyraźniej wróciła do życia.

Medal na zakończenie mistrzostw. Polska sztafeta trzecia w Europie Wiadomości
Medal na zakończenie mistrzostw. Polska sztafeta trzecia w Europie

Felix Pigeon, Michał Niewiński, Diane Sellier i Łukasz Kuczyński w sztafecie wywalczyli brązowy medal mistrzostw Europy w short tracku. To była ostatnia konkurencja imprezy zakończonej w holenderskim Tilburgu.

Pogoda na najbliższe dni. IMGW wydał komunikat Wiadomości
Pogoda na najbliższe dni. IMGW wydał komunikat

Jak informuje Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, nad Europą dominował będzie układ wysokiego ciśnienia z centrum na pograniczu Białorusi i Ukrainy, jedynie południe kontynentu oraz rejon Wysp Brytyjskich znajdzie się w zasięgu niżów. Polska będzie pod wpływem wyżu, w powietrzu polarnym kontynentalnym.

KE otworzyła rynek UE na brazylijskie kurze jaja zanim podpisała umowę z Mercosur z ostatniej chwili
KE otworzyła rynek UE na brazylijskie kurze jaja zanim podpisała umowę z Mercosur

„Wystarczyła jedna decyzja Komisji Europejskiej o szerszym otwarciu rynku na jaja konsumpcyjne brazylijskiego pochodzenia” - poinformowała Krajowa Izba Producentów Drobiu i Pasz.

Nie żyje legenda disco polo Wiadomości
Nie żyje legenda disco polo

Środowisko muzyki disco polo pogrążyło się w żałobie. W wieku 50 lat zmarł Krzysztof Chiliński - współzałożyciel, wokalista i twarz legendarnego zespołu Vabank. Był on ostatnim żyjącym członkiem pierwotnego składu grupy, która w latach 90. cieszyła się popularnością na polskiej scenie muzyki tanecznej.

REKLAMA

Konsultant Krajowy w dziedzinie Transplantologii: Generyk może nie zapewnić optymalnego leczenia

Podanie pacjentowi po transplantacji leku generycznego może doprowadzić, w najgorszym przypadku, do odrzucenia przeszczepu. Lekarze nieczęsto bowiem znają rzeczywistą siłę działania leku oraz farmakodynamikę, a co za tym idzie nie wiedzą, jak lek dawkować – mówi prof. dr hab. med. Lech Cierpka, Konsultant Krajowy w dziedzinie Transplantologii Klinicznej w rozmowie z Andrzejem Berezowskim.
T. Gutry
T. Gutry / TS
- Ministerstwo Zdrowia zmieniło listę leków refundowanych. Pacjenci po przeszczepach skarżą się, że gwałtownie wzrastają ceny leków, które muszą brać. Opakowanie jednego z leków, za które pacjent płacił 42 złote, teraz będzie kosztowało 302 złote. 
- Ministerstwo Zdrowia z powodów ekonomicznych zdecydowało się zastąpić oryginalne leki generykami, czyli lekami odtwórczymi,  ich tańszymi zamiennikami. Zgodnie z ustawą o refundacji podstawę limitu w danej grupie leków stanowi najwyższa spośród najniższej ceny hurtowej za lek, który zwykle jest generykiem. Producenci leków droższych, w tym oryginalnych, od dnia opublikowania listy mają 30 dni, aby obniżyć ceny hurtowe swoich produktów i tym samym stać się cenowo konkurencyjnym.

- Dlaczego Ministerstwo zdecydowało się na taki krok?
- Wyobraźmy sobie, że kupiliśmy nowy samochód. Uległ wypadkowi. Chcemy, aby do jego naprawy użyto oryginalnych część, tymczasem ubezpieczyciel uważa, że równie dobrze do naprawy można użyć tańszych zmieników.  
Ponadto umieszczenie generyków na liście leków refundowanych jest formą nacisku na producentów oryginalnych leków, aby obniżyli ich ceny. Część z producentów z pewnością to zrobi, część zdecyduje się wycofać swoje produkty z polskiego rynku. 

- Samochód po naprawie, niezależnie czy warsztat zastosuje części oryginalne, czy zamienniki, będzie jeździł (przynajmniej powinien). A jak jest z lekami? Czy dla pacjenta jest wszystko jedno, czy jest leczony przy pomocy oryginalnych leków, czy generyków?
- Nie jest. Lek odtwórczy, czyli zamiennik leku oryginalnego zawiera tę samą substancję czynną.  Substancje czynne leków odtwórczych, by obniżyć ich cenę są kupowane u producentów w Chinach czy Indiach. Lekarz na podstawie opisu dawki i substancji czynnej na opakowaniu przepisuje lek. Problem polega na tym, że siła działania konkretnej dawki leku oraz farmakodynamika substancji czynnej może odbiegać od deklarowanej . 
Dodatkowo importerzy generyków nie mają dobrze rozwiniętej sieci dystrybucji leków. To powoduje, że na terenie kraju mogą występować początkowo niedobory w zaopatrzeniu, a co za tym idzie pacjent będzie musiał kupować leki z poza listy leków refundowanych lub w ogóle nie będzie miał dostępu do potrzebnych mu preparatów. 

- Co może spowodować zastosowanie niewłaściwego leku?
- Nawet odrzucenie przeszczepu. Dlatego lekarze niechętnie decydują się na stosowanie nowo wprowadzanych leków generycznych. Nie lubią stosować leków, do których nie nabrali jeszcze zaufania. Również pacjenci nie lubią, gdy znany im lek zastępowany jest nieznanym.  

- Czy ministerstwo konsultowało z panem profesorem możliwość zamiany leków oryginalnych, czy dotychczas szeroko  stosowanych na nowe generyki?
- Nie było takich konsultacji. Napisałem w tej prawie pismo do ministerstwa, w którym sugerowałem, aby wprowadzić okres przejściowy przechodzenia od leków oryginalnych, czy znanych szeroko stosowanych leków odtwórczych  na nowe leki generyczne, tak aby lekarze mogli się dokładnie zapoznać z ich rzeczywistym działaniem. 
Można było również ustawić progi dopłat do leków tak, aby pacjent miał wybór: kupuje tańszy zamiennik lub nieco droższy lek oryginalny. W przypadku, gdy lek oryginalny nie jest refundowany, jego koszt zakupu przekracza możliwości większości pacjentów. Przykładowo jeden z oryginalnych leków przeciwwirusowych stosowanych w transplantologii będzie teraz kosztował 1057 złotych. To powoduje, że pacjent jest skazany na nowo wprowadzony lek generyczny.    

- I?
- Działania ministerstwa poprzez gwałtowne zmiany na liście leków refundowanych wprowadzają elementy niepewności i ryzyka. Leki generyczne to oszczędność, która jednak nie zawsze przekłada się na jakość leczenia i spokój pacjenta. Generalnie nie jestem przeciwnikiem leków odtwórczych, bo szereg leków generycznych pozyskało zaufanie lekarzy i pacjentów. Pacjenci jednak chcą mieć pewność, że otrzymają odpowiedniki leków oryginalnych o takim samym działaniu i właściwych dawkach odpowiednich dla nich leków. Nowe generyki pojawiające się na liście leków refundowanych, gdzie jedynym kryterium jest cena, takiej pewności w pełni nie dają. 

Prof. dr med. Lech Cierpka jest jednym z najbardziej cenionych specjalistów w kraju w dziedzinie transplantologii klinicznej. Brał udział w innowacyjnych zabiegach przeprowadzonych w Śląskim Centrum Chorób Serca. Kieruje Kliniką Chirurgii Ogólnej, Naczyniowej i Transplantacyjnej w Szpitalu Klinicznym im. Andrzeja Mielęckiego w Katowicach, gdzie wykonuje się przeszczepy nerek, trzustki i wątroby. Jest również specjalistą chirurgii ogólnej, angiologii oraz chirurgii naczyniowej. W 1983 roku obronił pracę doktorską, a w 1989 roku uzyskał stopień naukowy doktora habilitowanego.  W 1999 roku Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski wręczył mu akt nadania tytułu naukowego profesora. 

Artykuł pochodzi z Tygodnika Solidarność

#REKLAMA_POZIOMA#


 

Polecane