Krystian Iwanow: Relacje naocznych świadków celniej trafiają do słuchaczy niż suche fakty

– Kryptonimem „Jodła” określono akcję komunistycznych władz poprzedzającą wprowadzenie stanu wojennego. W widowisku zorganizowanym przez Biuro Wydarzeń Kulturalnych Instytutu Pamięci Narodowej przywołamy wspomnienia i bolesne emocje Polaków, którzy doświadczyli represji i pogwałcenia swobód obywatelskich w kraju, który tak umiłował wolność ‒ mówi Krystian Iwanow, dyrektor Biura Wydarzeń Kulturalnych IPN, w rozmowie z Mateuszem Kosińskim. "Tygodnik Solidarność" jest jednym z patronów medialnych tego wydarzenia.
 Krystian Iwanow: Relacje naocznych świadków celniej trafiają do słuchaczy niż suche fakty
/ materiały organizatora

– Czym jest wydarzenie artystyczne pt. „Kryptonim Jodła”? Których artystów usłyszymy w jego trakcie?

– Kryptonimem „Jodła” określono akcję komunistycznych władz poprzedzającą wprowadzenie stanu wojennego. W nocy z 12 na 13 grudnia 1981 roku metodycznie pukano do mieszkań działaczy „Solidarności”, niezależnych intelektualistów, którzy byli nie na rękę władzom komunistycznym, by ich aresztować i internować.

W tym roku mija 41 lat od tamtych wydarzeń. W widowisku zorganizowanym przez Biuro Wydarzeń Kulturalnych Instytutu Pamięci Narodowej przywołamy wspomnienia i bolesne emocje Polaków, którzy doświadczyli represji i pogwałcenia swobód obywatelskich w kraju, który tak umiłował wolność.

By ułatwić widzom podróż w czasie, zaprosiliśmy do współpracy Halinę Przebindę – wielokrotnie nagradzaną reżyserkę i producentkę widowisk artystycznych oraz festiwali; Annę Mioduszewską, odpowiedzialną za scenografię, oraz Marcina Banię z Temporary Space Design, który tworzy wizualizację do zdjęć archiwalnych z IPN.

W koncercie wykorzystamy słynne w latach 80. piosenki, takie jak „Gdy tak siedzimy” Przemysława Gintrowskiego, „Kołysanka” Jacka Kaczmarskiego czy „Psalm jadących do pracy” Ernesta Brylla. Wystąpią: Halina Mlynkova, Sebastian Karpiel-Bułecka, Janusz Radek, Sound’n’Grace, Natalia Nykiel, Stanisława Celińska, Krystyna Prońko, Skubas, Józefina, Roxie Węgiel oraz Grott Orkiestra.

Transmisja telewizyjna odbędzie się 13 grudnia o godzinie 20.00 w TVP Polonia, a retransmisja – o 21.55 w TVP 2.

– Dlaczego zdecydowali się Państwo na przedstawienie historii konkretnych bohaterów?

– Stan wojenny dotknął wszystkim Polaków i każdy, kto żył w 1981 roku, ma z tego czasu własne wspomnienia. Ważne, by przekazywać je dalej, by przyszłe pokolenia miały z czego czerpać. Opowieści dziadków i rodziców zawsze zostają w nas na długo, pomagając w zrozumieniu historii Polski, ale i naszych rodzin. Relacje naocznych świadków, często bardzo emocjonalne, celniej trafiają do słuchaczy niż suche fakty. Wydarzenia z 12 na 13 grudnia pokażemy przez pryzmat historii prywatnych osób internowanych lub pokrzywdzonych w tę noc, między innymi Adama Giera, Antoniego J. Wręgi, Andrzeja Pełki, Ludwiki Wujec, Marka Rutkowskiego, Jarosława Hyka.

– Stan wojenny wywołał potężną traumę społeczną, jednak już po okrągłym stole znalazł swoich obrońców, również wśród członków opozycji lat PRL-u. W jaki sposób opowiadać historię stanu wojennego? Jak do historii zachęcić młodych ludzi?

– Przede wszystkim opowiadać. Już te dwie odmienne oceny dotyczące stanu wojennego pokazują, jak ważne są prawda i właściwa forma przekazu. Po przeszło 40 latach historię stanu wojennego zamyka się zwykle w kilku zdaniach z encyklopedii czy podręcznika. Strzępy informacji przekazywane młodzieży nierzadko prowadzą do fałszywych interpretacji, nie pozwalając na refleksję – kto, po co i dlaczego. Błyskawiczne zmiany technologiczne z jednej strony nie ułatwiają nam zadania, z drugiej – są narzędziami, z których warto korzystać.

Między mną – urodzonym w latach 80., ale kilka lat po wprowadzeniu stanu wojennego – a moimi dziećmi już istnieje różnica w postrzeganiu rzeczywistości. Życie bez komputera, telefonu komórkowego i Internetu wydaje się im wręcz nierealne. Kartki na żywność? Przecież teraz dostaje się wirtualne punkty lub naklejki za to, że kupujemy więcej! By historia nie była dla nich nudna, dobrze jest sięgać do tego, co przykuwa ich uwagę. W biznesie modny jest na przykład storytelling, który śmiało poczyna sobie w reklamach. Angażujące treści zachęcają odbiorcę do działania. Przybywa więc na rynku gier historycznych (planszowych i komputerowych) czy projektów gamingowych, jak np. „Gra szyfrów” przygotowana przez Instytut Pamięci Narodowej, w ramach której gracz przenosi się do roku 1920 i próbuje złamać bolszewickie szyfry. Doskonale radzą sobie w sieci historyczni zapaleńcy, często nauczyciele, którzy regularnie prowadzą dla młodzieży lekcje historii w oparciu o szkolne podręczniki. Popularnością cieszą się też Escape roomy – scenariusze są nieraz tak przekonujące, że po powrocie do domu uczestnik długo przegląda Internet w poszukiwaniu poszerzonej wiedzy.

Biuro Wydarzeń Kulturalnych IPN powstało również z myślą o tym, by upowszechniać historię poprzez koncerty, spektakle i widowiska. Szukamy nowych form przekazu, by znaleźć drogę do młodszych pokoleń, nierzadko obciążonych nadmiarem informacji. Mamy wielką nadzieję, że koncert „Kryptonim Jodła” trafi do szerokiego grona odbiorców.

Tekst pochodzi z 49. (1768) numeru „Tygodnika Solidarność”.


Oceń artykuł
Wczytuję ocenę...

 

POLECANE
Kozidrak skarży się na to, jak mówili o niej ludzie. „Co trzeba zrobić? Jak to zrównoważyć?” Wiadomości
Kozidrak skarży się na to, jak mówili o niej ludzie. „Co trzeba zrobić? Jak to zrównoważyć?”

Beata Kozidrak, która we wrześniu 2021 roku dopuściła się prowadzenia auta pod wpływem alkoholu, wydała singiel o tytule „Panama”. Czy jest to muzyczna reakcja na krytykę wokalistki?

Prezydent Chorwacji atakuje Zachód. „To szaleństwo. Jestem przeciwny” Wiadomości
Prezydent Chorwacji atakuje Zachód. „To szaleństwo. Jestem przeciwny”

Jestem przeciwny wysyłaniu tam jakiejkolwiek śmiercionośnej broni. To przedłuża wojnę – twierdzi prezydent Chorwacji Zoran Milanović.

Makabryczny wypadek na autostradzie A4. Są ofiary Wiadomości
Makabryczny wypadek na autostradzie A4. Są ofiary

Na autostradzie A4 między węzłami Jadwisin i Chojnów w kierunku Zgorzelca zderzyły się trzy busy. W wyniku wypadku śmierć poniosła jedna osoba, a dwie kolejne zostały ciężko ranne.

Myśliwiec NATO F-4 Phantom rozbił się u wybrzeży Grecji. Trwają poszukiwania pilota Wiadomości
Myśliwiec NATO F-4 Phantom rozbił się u wybrzeży Grecji. Trwają poszukiwania pilota

Greckie siły powietrzne przekazały informację o rozbiciu się dwuosobowego samolotu bojowego typu F-4 Phantom na Morzu Jońskim u wybrzeży Peloponezu. Jeden z pilotów poniósł śmierć, drugi jest poszukiwany.

Holenderski kolarz znów o krok od tragedii. Został uderzony przez kibica telefonem [WIDEO] Wiadomości
Holenderski kolarz znów o krok od tragedii. Został uderzony przez kibica telefonem [WIDEO]

Holender Fabio Jacobsen, który podczas Tour de Pologne w 2020 uległ groźnemu wypadkowi, po raz kolejny był o krok od katastrofy, gdy na ostatnim odcinku wyścigu Vuelta a San Juan w Argentynie kibic uderzył go w twarz telefonem. Tym razem kolarz uniknął tragedii.

Wizyta Bidena w Polsce? Jest stanowisko Białego Domu Wiadomości
Wizyta Bidena w Polsce? Jest stanowisko Białego Domu

Prezydent USA Joe Biden potwierdził, że odwiedzi Polskę, choć dodał, że nie wie, w jakim terminie. Powiedział też, że USA nie przekażą Ukrainie samolotów F-16.

„Zdaję sobie sprawę…” Gorzkie wyznanie Kamila Stocha Wiadomości
„Zdaję sobie sprawę…” Gorzkie wyznanie Kamila Stocha

Ostatnie występy Kamila Stocha nie należą do najlepszych. Polski skoczek w rozmowie z portalem skijumping.pl wskazał przyczynę swoich problemów w Bad Mitterndorf.

Szef NATO bije na alarm: „Putin szykuje nowe ataki, mobilizuje więcej żołnierzy i pozyskuje więcej broni i amunicji” Wiadomości
Szef NATO bije na alarm: „Putin szykuje nowe ataki, mobilizuje więcej żołnierzy i pozyskuje więcej broni i amunicji”

– Putin szykuje nowe ataki, mobilizuje więcej żołnierzy i pozyskuje więcej broni i amunicji, a cel, jakim jest opanowanie Ukrainy, pozostaje niezmienny – powiedział w poniedziałek w stolicy Korei Południowej, Seulu, sekretarz generalny NATO Jens Stoltenberg.

Atak nożownika w Brukseli. Są ranni Wiadomości
Atak nożownika w Brukseli. Są ranni

Trzy osoby zostały ranne, w tym jedna poważnie, w poniedziałkowym ataku nożownika w metrze w Brukseli. Napastnik został zatrzymany – poinformowała belgijska policja.

Wielka Brytania wydała oświadczenie. „Czołgi Challenger 2 dla Ukrainy trafią na front przed latem” Wiadomości
Wielka Brytania wydała oświadczenie. „Czołgi Challenger 2 dla Ukrainy trafią na front przed latem”

Brytyjski minister obrony Ben Wallace potwierdził w poniedziałek, że przekazane Ukrainie czołgi Challenger 2 trafią na linię frontu przed latem, ale nie sprecyzował, kiedy dokładnie to nastąpi. Przyznał natomiast, że siły zbrojne wymagają pilnego dofinansowania.

Marsz
Godności
Emerytury
Stażowe