Po dekadach, gdy kolej w Polsce była zwijana, a stan techniczny dworców czy taboru odstraszał podróżnych od korzystania z pociągów, obecnie trwa proces odwrotny. Ogromna skala inwestycji powoduje, że stanowi dziś atrakcyjną alternatywę dla innych środków transportu. Trwają przedsięwzięcia, które wpływają na rozwój sieci kolejowej i to zarówno w wymiarze lokalnym, czego doskonałym przykładem jest program Kolej+, ale również krajowym i regionalnym, jak to jest w przypadku Centralnego Portu Komunikacyjnego. Ten ambitny projekt ma doprowadzić nie tylko do znacząco lepszego skomunikowania Polski, ale również do stworzenia szybkich, efektywnych połączeń w regionie Europy Środkowej i Wschodniej w deficytowym dotychczas układzie północ-południe. Należy mieć przy tym na uwadze, że rola kolei, jako ekologicznego środka transportu, będzie rosła i w Europie już pojawiają się rozwiązania legislacyjne, które ograniczają ruch lotniczy tam, gdzie kolej stanowi realną i atrakcyjną alternatywę.

Okres wakacyjny sprzyja myśleniu o podróżach pociągiem w kontekście wyjazdów urlopowych, na co dzień widoczne są natomiast aspekty związane z dojazdem do pracy czy szkoły. Kolej stanowi również naturalnie krwioobieg gospodarki i ma wpływ na atrakcyjność wymiany handlowej oraz perspektywy rozwojowe polskich przedsiębiorstw. Wojna na Ukrainie przypomniała jednak również o kluczowym znaczeniu kolei dla wielowymiarowego bezpieczeństwa państwa. To właśnie tą drogą przewożony jest ciężki sprzęt wojskowy, amunicja i zaopatrzenie dla walczących stron. Również pociągami docierali do Polski uchodźcy uciekający przed rosyjskimi bombami spadającymi na ich domy. Wreszcie, kolej jest również wykorzystywana do transportu pomocy humanitarnej, zaopatrzenia i żywności – bez niej nie byłoby także możliwe zaopatrzenie kraju w węgiel, tak potrzebny podczas ostatniej zimy.

Rozwijając kolej w Polsce należy mieć na uwadze, że stanowi ona infrastrukturę podwójnego zastosowania. Stąd powinny być brane pod uwagę zarówno potrzeby społeczne i gospodarcze, które dominują na co dzień, jak i potencjalne wykorzystanie tej samej infrastruktury w sytuacji zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa. W ten sposób należy również postrzegać rozbudowę połączeń kolejowych w obszarze Trójmorza. Budowa brakujących połączeń w układzie północ-południe i lepsze skomunikowanie portów bałtyckich z czarnomorskimi i adriatyckimi to nie tylko nowe możliwości gospodarcze i korzyści dla społeczeństw regionu, ale to także istotny element zwiększania zdolności obronnych na wschodniej flance NATO. Jak głosi stara sentencja łacińska – si vis pacem, para bellum. Pamiętajmy, że należy ją odnosić również do przygotowań w obszarze infrastruktury krytycznej.

Autor: Rafał Zgorzelski- Członek Zarządu Polskich Kolei Państwowych S.A., przewodniczący Rady Polityki IT Grupy PKP i PKP PLK.