Prawna ochrona wolności religijnej i karalność zakłócania kultu w Europie

380 tys. Polaków podpisało się pod obywatelskim projektem „W obronie wolności chrześcijan”. Jego celem jest nowelizacja Kodeksu karnego zmierzająca do zwiększenia ochrony wolności wyznawania religii przez osoby wierzące. Projekt ten idzie w kierunku rozwiązań przyjętych w większości państw europejskich, co wynika to z wysokiego statusu zasady wolności religijnej w demokratycznym świecie. Na straży tej wolności stoją zazwyczaj dość rygorystyczne paragrafy kodeksów karnych.
zdjęcie poglądowe
zdjęcie poglądowe / pixabay.com/Anrietta_Titova

Austria

Kodeks karny jako przestępstwa wymienia znieważanie doktryn religijnych oraz zakłócanie nabożeństw. Karane jest również znieważenie duchownego wykonującego czynności religijne, kradzież lub uszkodzenie przedmiotu służącego do kultu, bądź kradzież lub uszkodzenie w pomieszczeniach służących do sprawowania kultu (art. 126 i 128 kk).

Dania

Zgodnie z art. 137 kk, ktokolwiek uniemożliwia lub zakłóca nabożeństwa religijne lub inne ceremonie kościelne podlega karze, podobnie jak ktoś, kto wyśmiewa lub znieważa wyznanie wiary. Przestępstwo to jest zagrożone karą pozbawienia wolności do 4 miesięcy lub grzywną.

Finlandia

Kodeks karny w art. 11 przewiduje karę za przeszkadzanie w wykonywaniu aktu religijnego (nabożeństw) oraz ustanawia karę za naruszenie świętości miejsca pochówku.

Hiszpania

W świetle prawa karnego penalizowane są przestępstwa „przeciwko wolności sumienia, przekonaniom religijnym i czci dla zmarłych” (art. 522 – 526 kk). Jako przestępstwa zostały zakwalifikowane m. in.: utrudnianie wykonywania praktyk religijnych, przeszkadzanie w praktykach religijnych związków wyznaniowych, obraza uczuć religijnych czy znieważanie miejsc pochówku zmarłych.

Holandia

Kodeks karny w art. 137 traktuje jako przestępstwo publiczne wystąpienie, ustne lub pisemne, obraźliwe dla ludzi w związku z ich religią, wierzeniami lub rasą lub podżegające do dyskryminacji.

Litwa

Zgodnie z art. 171 kk przeszkadzanie w obrzędach religijnych lub innych ceremoniach kościelnych poprzez niewłaściwe zachowanie, groźby lub niegodne zachowanie, jest wykroczeniem i podlega karze pracy publicznej, grzywny lub ograniczenia wolności.

Malta

Trzy artykuły z maltańskiego kodeksu karnego (art. 163 – 165) dotyczą przestępstw przeciwko uczuciom religijnym. Karze od jednego do sześciu miesięcy więzienia podlega publiczne oczernianie lub znieważanie katolicyzmu lub jego wyznawców, bądź obiektów kultu religijnego. Karane jest utrudnianie lub zakłócanie funkcji, ceremonii lub nabożeństw, czy to katolickich czy też innych religii. Karze podlega także nieuprawnione noszenie habitu lub innej szaty kościelnej.

Niemcy

Religia w Niemczech cieszy się wysokim stopniem ochrony w państwowym systemie karnym. W świetle art. 130 kodeksu karnego, osoba nawołująca do nienawiści w stosunku do grupy religijnej podlega karze pozbawienia wolności do lat 3 lub grzywnie. Takiej samej karze podlegają osoby, które atakują treść przekonań religijnych i filozoficznych, w sposób zagrażający porządkowi publicznemu. To samo dotyczy osób, które zaburzają przebieg nabożeństw czy znieważają miejsca bądź przedmioty kultu. Prawo ściga także osoby, które w sposób nieuprawniony posługują się emblematami czy strojem danego związku wyznaniowego. Takie czyny podlegają karze do roku więzienia.

Polska

Polski Kodeks Karny stanowi, że karze do lat 2 podlegają: obraza uczuć religijnych, przeszkadzanie w publicznym wykonywaniu akty religijnego oraz ograniczanie kogokolwiek w przysługujących mu prawach ze względu na przynależność wyznaniową albo bezwyznaniowość.

Art. 194 stanowi, że „kto ogranicza człowieka w przysługujących mu prawach ze względu na jego przynależność wyznaniową albo bezwyznaniowość, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Art. 195 stanowi, że „kto złośliwie przeszkadza publicznemu wykonywaniu aktu religijnego kościoła lub innego związku wyznaniowego o uregulowanej sytuacji prawnej, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2”.

Art. 196 stanowi, że "kto obraża uczucia religijne innych osób, znieważając publicznie przedmiot czci religijnej lub miejsce przeznaczone do publicznego wykonywania obrzędów religijnych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2".

Portugalia

Kodeks karny w art. 251 przewiduje karalność za czyny skierowane wyraźnie przeciw uczuciom religijnym, zawierające obrazę przekonań religijnych i utrudnianie, przeszkadzanie lub obrazę aktów religijnych.

Słowacja

Ustawa karna (nr. 140/1961) przewiduje, że osoba, która przemocą lub groźbą użycia siły zmusza inna osobę do wzięcia udziału w akcie religijnym lub utrudnia tej osobie uczestnictwo w takim akcie podlega karze pozbawienia wolności do lat 2. Jako przestępstwo definiowane jest również znieważanie przekonań religijnych grupy osób z powodu wyznania lub braku wyznania.

Włochy

Włoskie prawo karne (art. 274 i 403 – 406) zawiera przepisy, które penalizują bluźnierstwo „przeciwko boskości” (jakiejkolwiek religii), a także przestępstwa popełnione przeciwko duchownym oraz przedmiotom kultu religijnego czy zaburzania ceremonii religijnych. Dyskryminacja z powodów religijnych jest również karana.

Węgry

W świetle kodeksu karnego uzupełnionego ustawą (4/1990), ten kto „ogranicza inną osobę w drodze przemocy lub groźby w jej wolności wyznania” oraz „powstrzymuje w drodze przemocy lub groźby inna osobę od wolnego praktykowania swojego wyznania” podlega karze pozbawienie wolności do lat 3. Ponadto duchowni korzystają w prawie karnym z ochrony jako osoby „wykonujące obowiązki publiczne”, tak jak prawnicy, nauczyciele, lekarze na służbie lub strażacy.

Wielka Brytania

Publikowanie bluźnierczych materiałów – do których zalicza się: „wszystko to, co atakuje prawdy Kościoła anglikańskiego lub istnienie Boga” - jest ścigane z mocy prawa. Materiałem takim jest wszystko to, co atakuje prawdy religii chrześcijańskiej lub istnienie Boga.

mp / Warszawa


 

POLECANE
Obywatele państw UE coraz bardziej zaniepokojeni. Jest najnowszy sondaż Eurobarometru z ostatniej chwili
Obywatele państw UE coraz bardziej zaniepokojeni. Jest najnowszy sondaż Eurobarometru

W czasach wzmożonych napięć geopolitycznych obywatele są coraz bardziej zaniepokojeni swoją przyszłością – wynika z ostatniego badania Eurobarometru, wnioski z którego zostały opublikowane w środę.

Analiza prawna: SAFE - narzędzie wywierania wpływu na państwa członkowskie? gorące
Analiza prawna: SAFE - narzędzie wywierania wpływu na państwa członkowskie?

Rada Unii Europejskiej wydała Rozporządzenie 2025/1106 z dnia 27 maja 2025 r. ustanawiające Instrument na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy („instrument SAFE”) poprzez Wzmocnienie Europejskiego Przemysłu Obronnego. Celem tego aktu prawnego jest zapewnienie Unii Europejskiej oraz państwom członkowskim większej samodzielności strategicznej i obronności poprzez finansowanie uzupełniania luk i budowy własnych zdolności w zakresie europejskiego przemysłu obronnego. Instytut Ordo Iuris przygotował analizę rozporządzenia dotyczącą ryzyka polityczno-prawnego, związanego z możliwością zastosowania tzw. mechanizmu warunkowości, w odniesieniu do Instrumentu SAFE, czyli powiązania przyznawania środków z przestrzeganiem przez państwa członkowskie zasady praworządności.

Państwo prawa nie potrzebuje „ustawionych” sędziów tylko u nas
Państwo prawa nie potrzebuje „ustawionych” sędziów

Władza, która rzeczywiście dysponuje mocnymi podstawami do rozliczania swoich oponentów, nie musi sięgać po metody budzące podejrzenia o manipulację wymiarem sprawiedliwości. Jeśli dowody są oczywiste, jeśli zarzuty są solidne, a proces uczciwy — wystarczy pozwolić działać instytucjom państwa w sposób przejrzysty i zgodny z prawem.

Zmiana układu sił w SKW? „Jarosław Stróżyk mocno się rozpycha” z ostatniej chwili
Zmiana układu sił w SKW? „Jarosław Stróżyk mocno się rozpycha”

„Mocno rozpycha się Szef SKW, Jarosław Stróżyk, który - jak mówią 'na korytarzach' - miał otrzymać zgodę na większą kontrolę systemu dot. obrony informacyjnej oraz cyberbezpieczeństwa RP” - napisał na platformie X były rzecznik ministra koordynatora służb specjalnych Stanisław Żaryn.

Dr Jacek Saryusz-Wolski o programie SAFE: Podwójny nelson dla Polski gorące
Dr Jacek Saryusz-Wolski o programie SAFE: Podwójny nelson dla Polski

„Podwójny nelson dla Polski zawarty w unijnym programie SAFE narzuca Polsce model uzbrojenia i stwarza niebezpieczne ryzyko politycznie motywowanego wstrzymania wypłaty środków” - alarmuje na platformie X doradca prezydenta ds. europejskich dr Jacek Saryusz-Wolski.

Niemiecki wywiad: Rosja wydaje na wojsko nawet o dwie trzecie więcej, niż zakładano z ostatniej chwili
Niemiecki wywiad: Rosja wydaje na wojsko nawet o dwie trzecie więcej, niż zakładano

Rzeczywiste wydatki wojskowe Rosji były w ostatnich latach nawet o 66 proc. wyższe niż oficjalnie podawane – poinformowała w środę niemiecka Federalna Służba Wywiadowcza (BND). Według jej ustaleń część kosztów armii rząd rosyjski wykazywał w innych pozycjach budżetu.

Sędzia ujawnia praktyki sądów i prokuratury Żurka. „W cywilizowanych państwach to jest nie do pomyślenia” wideo
Sędzia ujawnia praktyki sądów i prokuratury Żurka. „W cywilizowanych państwach to jest nie do pomyślenia”

Sędzia Dariusz Łubowski podczas przesłuchania przed Krajową Radą Sądownictwa mówił na temat praktyk, jakie są podejmowane przez prokuraturę nadzorowaną przez ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka.

Groźby śmierci wobec Piotra Nisztora. Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich żąda stanowczej reakcji władz z ostatniej chwili
Groźby śmierci wobec Piotra Nisztora. Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich żąda stanowczej reakcji władz

Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich zabrało stanowczy głos po ujawnieniu gróźb wobec dziennikarza śledczego Piotra Nisztora. – Dziś mamy prawo nie tylko apelować, ale wręcz żądać od rządzących stanowczej reakcji – mówi prezes SDP dr Jolanta Hajdasz. 

Ekspert: „Prawdziwe zagrożenie dla demokracji pochodzi z Europy” z ostatniej chwili
Ekspert: „Prawdziwe zagrożenie dla demokracji pochodzi z Europy”

Analityczny ośrodek MCC Brussels opublikował i przedstawił raport, który krytycznie ocenia podejmowane przez Komisję Europejską działania w obszarze wewnętrznym wspólnoty.

Przełom w Brukseli. Państwa UE zgodziły się na 90 mld euro dla Ukrainy z ostatniej chwili
Przełom w Brukseli. Państwa UE zgodziły się na 90 mld euro dla Ukrainy

Państwa członkowskie UE osiągnęły w środę porozumienie w sprawie wsparcia finansowego dla Ukrainy w wysokości 90 mld euro. To przełomowy, choć nie ostatni krok w procedurze legislacyjnej, który umożliwi wypłacenie pomocy Kijowowi na początku drugiego kwartału br., gdy Ukrainie zabraknie pieniędzy.

REKLAMA

Prawna ochrona wolności religijnej i karalność zakłócania kultu w Europie

380 tys. Polaków podpisało się pod obywatelskim projektem „W obronie wolności chrześcijan”. Jego celem jest nowelizacja Kodeksu karnego zmierzająca do zwiększenia ochrony wolności wyznawania religii przez osoby wierzące. Projekt ten idzie w kierunku rozwiązań przyjętych w większości państw europejskich, co wynika to z wysokiego statusu zasady wolności religijnej w demokratycznym świecie. Na straży tej wolności stoją zazwyczaj dość rygorystyczne paragrafy kodeksów karnych.
zdjęcie poglądowe
zdjęcie poglądowe / pixabay.com/Anrietta_Titova

Austria

Kodeks karny jako przestępstwa wymienia znieważanie doktryn religijnych oraz zakłócanie nabożeństw. Karane jest również znieważenie duchownego wykonującego czynności religijne, kradzież lub uszkodzenie przedmiotu służącego do kultu, bądź kradzież lub uszkodzenie w pomieszczeniach służących do sprawowania kultu (art. 126 i 128 kk).

Dania

Zgodnie z art. 137 kk, ktokolwiek uniemożliwia lub zakłóca nabożeństwa religijne lub inne ceremonie kościelne podlega karze, podobnie jak ktoś, kto wyśmiewa lub znieważa wyznanie wiary. Przestępstwo to jest zagrożone karą pozbawienia wolności do 4 miesięcy lub grzywną.

Finlandia

Kodeks karny w art. 11 przewiduje karę za przeszkadzanie w wykonywaniu aktu religijnego (nabożeństw) oraz ustanawia karę za naruszenie świętości miejsca pochówku.

Hiszpania

W świetle prawa karnego penalizowane są przestępstwa „przeciwko wolności sumienia, przekonaniom religijnym i czci dla zmarłych” (art. 522 – 526 kk). Jako przestępstwa zostały zakwalifikowane m. in.: utrudnianie wykonywania praktyk religijnych, przeszkadzanie w praktykach religijnych związków wyznaniowych, obraza uczuć religijnych czy znieważanie miejsc pochówku zmarłych.

Holandia

Kodeks karny w art. 137 traktuje jako przestępstwo publiczne wystąpienie, ustne lub pisemne, obraźliwe dla ludzi w związku z ich religią, wierzeniami lub rasą lub podżegające do dyskryminacji.

Litwa

Zgodnie z art. 171 kk przeszkadzanie w obrzędach religijnych lub innych ceremoniach kościelnych poprzez niewłaściwe zachowanie, groźby lub niegodne zachowanie, jest wykroczeniem i podlega karze pracy publicznej, grzywny lub ograniczenia wolności.

Malta

Trzy artykuły z maltańskiego kodeksu karnego (art. 163 – 165) dotyczą przestępstw przeciwko uczuciom religijnym. Karze od jednego do sześciu miesięcy więzienia podlega publiczne oczernianie lub znieważanie katolicyzmu lub jego wyznawców, bądź obiektów kultu religijnego. Karane jest utrudnianie lub zakłócanie funkcji, ceremonii lub nabożeństw, czy to katolickich czy też innych religii. Karze podlega także nieuprawnione noszenie habitu lub innej szaty kościelnej.

Niemcy

Religia w Niemczech cieszy się wysokim stopniem ochrony w państwowym systemie karnym. W świetle art. 130 kodeksu karnego, osoba nawołująca do nienawiści w stosunku do grupy religijnej podlega karze pozbawienia wolności do lat 3 lub grzywnie. Takiej samej karze podlegają osoby, które atakują treść przekonań religijnych i filozoficznych, w sposób zagrażający porządkowi publicznemu. To samo dotyczy osób, które zaburzają przebieg nabożeństw czy znieważają miejsca bądź przedmioty kultu. Prawo ściga także osoby, które w sposób nieuprawniony posługują się emblematami czy strojem danego związku wyznaniowego. Takie czyny podlegają karze do roku więzienia.

Polska

Polski Kodeks Karny stanowi, że karze do lat 2 podlegają: obraza uczuć religijnych, przeszkadzanie w publicznym wykonywaniu akty religijnego oraz ograniczanie kogokolwiek w przysługujących mu prawach ze względu na przynależność wyznaniową albo bezwyznaniowość.

Art. 194 stanowi, że „kto ogranicza człowieka w przysługujących mu prawach ze względu na jego przynależność wyznaniową albo bezwyznaniowość, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Art. 195 stanowi, że „kto złośliwie przeszkadza publicznemu wykonywaniu aktu religijnego kościoła lub innego związku wyznaniowego o uregulowanej sytuacji prawnej, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2”.

Art. 196 stanowi, że "kto obraża uczucia religijne innych osób, znieważając publicznie przedmiot czci religijnej lub miejsce przeznaczone do publicznego wykonywania obrzędów religijnych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2".

Portugalia

Kodeks karny w art. 251 przewiduje karalność za czyny skierowane wyraźnie przeciw uczuciom religijnym, zawierające obrazę przekonań religijnych i utrudnianie, przeszkadzanie lub obrazę aktów religijnych.

Słowacja

Ustawa karna (nr. 140/1961) przewiduje, że osoba, która przemocą lub groźbą użycia siły zmusza inna osobę do wzięcia udziału w akcie religijnym lub utrudnia tej osobie uczestnictwo w takim akcie podlega karze pozbawienia wolności do lat 2. Jako przestępstwo definiowane jest również znieważanie przekonań religijnych grupy osób z powodu wyznania lub braku wyznania.

Włochy

Włoskie prawo karne (art. 274 i 403 – 406) zawiera przepisy, które penalizują bluźnierstwo „przeciwko boskości” (jakiejkolwiek religii), a także przestępstwa popełnione przeciwko duchownym oraz przedmiotom kultu religijnego czy zaburzania ceremonii religijnych. Dyskryminacja z powodów religijnych jest również karana.

Węgry

W świetle kodeksu karnego uzupełnionego ustawą (4/1990), ten kto „ogranicza inną osobę w drodze przemocy lub groźby w jej wolności wyznania” oraz „powstrzymuje w drodze przemocy lub groźby inna osobę od wolnego praktykowania swojego wyznania” podlega karze pozbawienie wolności do lat 3. Ponadto duchowni korzystają w prawie karnym z ochrony jako osoby „wykonujące obowiązki publiczne”, tak jak prawnicy, nauczyciele, lekarze na służbie lub strażacy.

Wielka Brytania

Publikowanie bluźnierczych materiałów – do których zalicza się: „wszystko to, co atakuje prawdy Kościoła anglikańskiego lub istnienie Boga” - jest ścigane z mocy prawa. Materiałem takim jest wszystko to, co atakuje prawdy religii chrześcijańskiej lub istnienie Boga.

mp / Warszawa



 

Polecane